طالقان و توسعه افسارگسيخته

وقتي ديوارهاي كاهگلي فرو مي ريزد

طالقان منطقه اي ييلاقي و بسيار زيباست كه در دامنه جنوبي رشته كوه البرز واقع شده است.

اين منطقه كه بتازگي به شهر طالقان تبديل شده است، حدود 1300 كيلومتر مربع وسعت داشته و از حدود ۸۰ روستا تشكيل شده است.

راه دسترسي به طالقان از بزرگراه تهران- قزوين بوده و فاصله مركز اين منطقه ( روستاي شهرك) از تهران 145كيلومتر است كه 90كيلومتر آن در بزرگراه و مابقي در جاده آسفالته و كوهستاني منشعب از بزرگراه (بعد از هشتگرد) طي مي شود. تمامي روستاهاي طالقان در دره هاي نسبتا باريك و در كنار رودخانه ها احداث شده اند.

منطقه طالقان داراي قدمت تاريخي قابل توجهي است و سكونت اقوام اوليه مارد در آن به قبل از ميلاد مسيح مي رسد. به واسطه قدمت تمدن در اين منطقه و ساير عوامل، مردم طالقان انسان هايي مسالمت جو و با فرهنگ هستند.

جذابيت طالقان علاوه بر برخي آثار به جا مانده تاريخي در زيبايي طبيعت، حيات دلپذير كوهستاني،

حيات وحش متنوع، طبيعت تقريبا دست نخورده و محصولات كشاورزي، باغي ودامي طبيعي آن است. در جاي جاي طالقان در فصل بهار آبشارهاي زيبا، پوشش گياهي چشم نواز و مسيرهاي كوهنوردي با صفا از جاذبه هايي است كه چشم و دل هر طبيعت دوستي را نوازش مي دهد. در طالقان حتي دو منطقه با پوشش جنگلي محدود و مرداب هايي نيز وجود دارند. تمامي عوامل فوق به همراه سكوت دلنشين و چشم اندازهاي زيبا از ويژگي هاي بي نظير منطقه است.

در چند سال اخير دو رويداد مهم، يعني شروع عمليات ساختماني سد طالقان و نيز جاده دسترسي جديد( كه فاصله را حدود۲۰ دقيقه نزديك تر مي كند) حيات منطقه را دچار تلاطم و دگرگوني كرده است. مسلما اين دو عامل از سويي در جهت توسعه منطقه و از سوي ديگر در جلب توجه به منطقه بسيار موثر خواهد بود.

ولي هر دو پديده ذكر شده بدون برنامه ريزي جامع مي تواند به مخاطره اي براي منطقه تبديل شود. بتازگي نه تنها هر بنگاه معاملات ملكي و هر سرمايه گذار روي زمين، در تهران، نام طالقان را به كرات شنيده است، بلكه در بسياري از روستاهاي طالقان نيز بنگاه هاي خريد و فروش زمين مانند قارچ روئيده اند. افزون بر آن برخي افراد قديمي و محلي نيز به عنوان واسطه خريد و فروش زمين عمل مي كنند ( سمت و سوي فعاليت از موارد پيشنهاد شده در فوق به واسطه گري زمين و به صورت خود به خودي و با هدايت دلالان زمين در تهران جهت يافته است). تپه اي به مساحت 80000 مترمربع(8هكتار) كه مشرف به درياچه سد است، با قيمت نجومي 2ميليارد تومان خريداري و نقشه قطعه بندي و واگذاري آن به مشتريان ارائه مي شود. قيمت زمين طي مكانيسم هاي ذكر شده به صورت ناگهاني در برخي مناطق تا 700 درصد افزايش يافته است. اراضي ديم روستاييان كه بر تپه هاي مجاور روستاها واقع شده است و تا سه سال پيش متري 300 تومان و بندرت خريد و فروش مي شد، در حال حاضر متري 500 تا 15000 تومان خريد و فروش مي شود. روستايي كه در همين اراضي ديم و با جمعيتي حدود 5 تا۶ خانوار (روستاي شريف كلايه) بكلي تخليه و اراضي آن به شهرك مهستان تعاوني مسكن دادگستري فروخته شده است. اراضي متعددي در ارتفاعات، قطعه بندي و حصاركشي شده اند. ويلاهاي جديد در نقاط مرتفع، احداث شده و مي شوند. تعاوني مسكن فرهنگيان طالقان، اراضي وسيعي را خريداري و در قطعات كوچك به اعضا مي فروشد. عده اي تپه هاي چند هكتاري را خريداري كرده و مترصد ساخت شهرك هاي ويلايي در آنها هستند و داستان همچنان با شدت و حدت ادامه دارد. مسلما ادامه روند بورس بازي اراضي به خريد يا تصاحب اراضي ملي نيز گسترش خواهد يافت و مشخص نيست اداره منابع طبيعي منطقه، در مقابل دست اندازي اصحاب داراي روابط تا چه زماني مي تواند مقاومت كند (البته تاكنون بامحدود كردن صدور جواز ساخت براي زمين هاي كشاورزي و باغات اين كار را كرده است.)

تمامي خريد و فروش هاي زمين در منطقه در حالي صورت مي پذيرد كه هنوز هيچ طرح و برنامه اي براي توسعه منطقه تدوين نشده است. اين روند منجر به احداث ويلاهاي متعدد در اراضي كوچك و در ارتفاعات خواهد شد. هر ويلا به جاده دسترسي، آب آشاميدني و برق نياز داشته و فاضلاب و زباله توليد خواهد كرد. تامين آب، برق و جاده در نقاط برنامه ريزي نشده و توليد زباله و فاضلاب هايي كه براي آنها برنامه ريزي نشده است، محيط طبيعي منطقه را دچار چنان تغييراتي خواهد كرد كه به اصل جذابيت طبيعي منطقه لطمات جبران ناپذيري وارد خواهد آورد.

از هم اكنون مشكلات متعددي گريبانگير منطقه شده است. شهرداري طالقان محل دفن زباله ندارد و به همين دليل تا به حال دوبار از سوي اداره محيط زيست منطقه با شكايت مواجه و محكوم شده است. فاضلاب خانه هاي موجود و جديدالاحداث، همگي به جهت مجاورت روستاها با رودخانه ها، به رودخانه شاهرود كه سد آن بزودي به بهره برداري خواهد رسيد، نشت خواهد كرد. حيات وحش منطقه كه از خرس، كل، بز، روباه و گرگ گرفته تا كبك دري، عقاب و جغد و پرنده هاي زيباي ديگر را در برمي گيرد، با هجوم كنترل نشده به قلمروشان مواجه خواهند شد، اما اگر قرار است طالقان در روند توسعه قرار گيرد، نياز به برنامه ريزي دقيق دارد.

برنامه ريزان بايد باتوجه به موقعيت ويژه ايجاد شده و با تاكيد بر توان محيط طبيعي منطقه برنامه هايي را سازمان دهند. توان توسعه منطقه با ويژگي ها و حساسيت هايي كه قبلا ذكر شد، در توسعه اكوتوريسم، توريسم پايدار و كنترل شده،تفريحات ورزشي تابستاني و زمستاني، عرضه محصولات محلي لبني، دامي، زنبورداري و طيور، توسعه صنايع دستي سنتي منطقه(گليم، فرش، پارچه بافي سنتي ، نمد و...)، عرضه محصولات باغي ( شامل گيلاس، آلبالو، سيب، انگور، گردو و...) و محصولات جاليزي( خيار، گوجه فرنگي، لوبيا، كدو، سير و ...) با اتكا به سرمايه گذاري و مشاركت جوامع محلي است.

براي اين برنامه ريزي بايد با مطالعه منطقه، محدوده ها و مسيرهاي مناسب براي جلب توريسم موقت( پيك نيك يك روزه) مسيرها و چشم اندازهاي دلپذير براي كمپينگ و اقامت چند روزه، مسيرهاي ورزشي براي اسب سواري، دوچرخه سواري، كوهنوردي و اسكي، مناطق مناسب براي گردشگري تاريخي، مناطق مناسب براي مطالعات علمي زمين شناسي و فون و فلور منطقه و... مشخص شود. براي هر يك از مناطق مشخص شده با جذب سرمايه گذاري جوامع محلي، محل استقرار و نحوه بهره برداري صحيح بدون آسيب به محيط زيست سازماندهي شود و سپس بروشورهاي توضيحي با ارائه مسير و نقشه، تهيه و به گردشگران ارائه شود. از جوانان و اهالي منطقه راهنماهايي جهت كنترل و هدايت اكيپ هاي گردشگر تدارك و تجهيز شوند. به علاوه بايد محل هايي زيبا و با معماري بومي براي عرضه محصولات محلي كه از نظر كيفيت و طبيعي بودن داراي كنترل ها و استانداردهايي هستند، با آرم خاص منطقه ايجاد و به تمامي بازديدكنندگان معرفي شود. يكي از مواردي كه بايد توجه ويژه به آن شود، حفظ بافت سنتي روستاهاست؛ خانه هاي روستايي با معماري سنتي بازسازي و با نوسازي سرويس هاي بهداشتي و امكانات رفاهي براي اقامت علاقه مندان، مي توانند مناسب باشند.

با چنين برنامه ريزي هايي نه تنها براي جوانان، زنان و اهالي منطقه اشتغالزايي و رفاه اقتصادي تامين مي شود، بلكه از مهاجرت بي رويه روستاييان به شهرهاي اطراف يا آسيب هاي اجتماعي نظير اعتياد نيز ممانعت خواهد شد.

با اين شيوه، محيط زيست و طبيعت نيز كه عامل شكوفايي اقتصادي منطقه شده است، باتوجه و حساسيت جوامع محلي حفظ و حراست خواهدشد. نمونه توسعه هاي بي برنامه در كشور و در اطراف تهران كم نيستند. كلاردشت، لواسانات، دماوند و... فقط نمونه هايي از چنين توسعه هايي هستند.

ولي توسعه پايداري كه به صورت كلي به آن اشاره شد و مي تواند ضامن حفاظت از هويت منطقه و بهبود شرايط اقتصادي منطقه شود، در ايران هنوز نمونه و الگويي ندارد.

چرا طالقان اولين نمونه چنين توسعه پايدار و با هويتي نباشد؟

اگر مسئولان منطقه با دلسوزي و با مشاركت جوامع محلي و كمك تشكل هاي فرهنگي و ورزشي طالقاني ها كه تعداد آنها نيز كم نيست به اين مهم اقدام كنند، چرا قابل اجرا نباشد؟

نمونه هاي منفي را اضافه نكنيم؛ بياييد يك نمونه مثبت و يك الگو را در طالقان پايه گذاري كنيم.

ميترا البرزي منش

با توجه به تجربه كلا ردشت

طالقان در مسير توسعه

وقـتي جمعيت كلانشهري مثل تهران به انــفجار مي رسد و آلودگي هوايش مرز استانداردهاي جهاني را در مي نوردد، بايد هم مناطق نسبتا دنج و دست نخورده اطرافش بشود، بهشت گمشده و يك شبه ره صدساله بپيمايد و نرخ زمين هايش 10، 20 برابر شود.

زمين هاي كشاورزي اش خشك شود و درخت هاي ميوه اش پاكتراشي شود براي احداث ويلا؛ بخصوص اگر فقط 2، ۳ ساعت با شهر فاصله داشته باشد.

به زودي نقشه راهنماي توريستي منطقه طالقان منتشر مي شود. طالقان گام در راه توسعه گذاشته است و مثل ديگر نقاط، اين توسعه با بيم ها و اميدهايي همراه است. بديهي است اگر تب و تاب معاملات زميني و ساخت و سازها تحت كنترل هاي قانونمند درنيايد، روند توسعه بي رويه مي تواند براي طالقان پرخسارت باشد. اما نظارت دقيق مردم و مسوولان، به ويژه از طريق شوراهاي اسلامي شهر و روستا، بر روند توسعه، مي تواند از بيم هاي احتمالي بكاهد. حفظ حريم ساحلي رودخانه ها از روند ساخت و ساز عنان گسيخته، حفظ ميراث هاي طبيعي و فرهنگي و كنترل قانونمند فعاليت هاي دلالي زمين و بخصوص جلوگيري از نابودي درختزارها و مراتع، وظيفه اي بس حساس و مهم در اين برهه از تاريخ طالقان است كه پيش روي مردم و مسوولان قرار گرفته است. طالقان هنوز استعدادهاي خوبي براي احياء و توسعه صنايع دستي ديرين اين خطه را دارا است كه مي توان با تقويت آنها، از مهاجرت ناخواسته جمعيت روستايي از طريق ايجاد اشتغال كاست. تجربه كلاردشت، آزمون مناسبي براي جلوگيري از تكرار آن در طالقان است. جاذبه هاي طبيعي بايد در چارچوب تمهيدات قانوني و رفتار مسوولانه، مورد بهره برداري قرار گيرند تا از تخريب آنها جلوگيري شود.

محمد علي صالحی

خروج طالقان از " بن بست " دچار مشکل شد // طالقان خالی از سکنه می شود!

بخش طالقان واقع در شهرستان ساوجبلاغ یکی از مناطق دیدنی غرب استان تهران و زادگاه مجاهد نستوه آیت الله طالقانی ، همه ساله پذیرای گردشگرانی از سراسر کشور به خصوص شهروندان تهرانی به این نقطه خوش آب و هوا است اما عدم توجه مسئولان به مشکلات طالقان ، باعث شده شرایط سکونت برای مردم منطقه دشوار شود.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری مهر در کرج ، طالقان به رغم توانمندیهای بالقوه فراوان ، مورد کم مهری مسئولان قرار گرفته و با مشکلات عدیده ای روبرو است .

یکی از مشکلات این منطقه بن بست بودن آن است و به همین دلیل عده زیادی از ساکنان طالقان به شهرهای مهاجرت کرده اند ، زیرا طالقان در مسیر عبور و مرور قرار ندارد ، در نتیجه از بسیاری مزایای یک منطقه دیدنی محروم است . البته چندی پیش طرحی برای خروج این بخش از بن بست ارائه شد که امیدهای فراوانی را در دل مسئولان و مردم منطقه ایجاد کرد.

بر اساس این طرح مقرر شد جاده طالقان از سمت قزوین گشایش یابد تا از سمت این استان طالقان گذرگاه داشته باشد و از سوی دیگر جاده طالقان از سمت ساوجبلاغ بازگشایی و ترمیم شود...

مسئولان شهرستان ساوجبلاغ امیدوار بودند با اجرای این طرح طالقان باقی بماند و خالی از سکنه نشود و حتی مهاجران این بخش به منطقه بازگردند.

افزون بر این مسئله ، طرح گردشگری چندار و ساوجبلاغ از چندی قبل به تصویب رسیده است که بر اساس آن طالقان و چندار در شهرستان ساوجبلاغ به عنوان مناطق نمونه گردشگری کشور معرفی شده و بودجه های خاصی برای توسعه امکانات و جذب توریسم به آنها تعلق می گیرد اما با تبدیل شدن طرح ملی جاده هشتگرد طالقان به طرح استانی ، این طرح نیز قابلیت اجرایی لازم را نخواهد داشت ، زیرا سرمایه گذاری در یک منطقه بن بست کاری عقلانی به نظر نمی رسد.

معاون اداری و مالی فرمانداری ساوجبلاغ در این خصوص به خبرنگار اجتماعی خبرگزاری مهر ، گفت : ساخت جاده هشتگرد طالقان به طور قطع می تواند بخش طالقان را از بن بست خارج کند اما با تبدیل این طرح از ملی به استانی ، امکان ادامه طرح تقریبا منتفی است .

مهدی مهاجر تصریح کرد : با اعتبارات تخصیص یافته به این طرح در بخش پروژه های استانی به هیچ عنوان نیم توان عملیات اجرای احداث این جاده را سامان داد.

وی افزود : ساخت این جاده در مجموع به بیش از 150 میلیارد ریال هزینه نیاز دارد که در سال گذشته تنها 750 میلیون ریال به آن اختصاص داده شد.

مهاجر خاطر نشان کرد : با معطل کردن طرح به دلیل کمبود بودجه ، هزینه هایی که تاکنون در این بخش صورت گرفته هر چند ناچیز، هدر خواهند رفت و این لطمه به بیت المال است.

به گزارش مهر ، بخش 20 هزار نفری طالقان در 65 کیلومتری شهر هشتگرد ، دارای اماکن تاریخی و چشم اندازهای طبیعی بسیار زیباست که به دلیل کمبود امکانات بسیاری از ساکنان آن به شهرها مهاجرت کرده اند و چنانچه این روند ادامه یابد طالقان به منطقه ای خالی از سکنه تبدیل خواهد شد .

گزارش "مهر" از مشکلات سکونت در مناطق حاشیه ای استان تهران

بخشي از يادداشتها به بهانه سفر به طالقان

شهريور 1386 -اواخر تابستان بود و باد پاييزي چنان خود نمايي مي كرد كه گويي همه بايد به حساسيت هاي فصلي و سرماخوردگي و ... مبتلا شوند. هواي دلچسب، كوهستاني و فراغت از همه چيز مرا وا داشت تا با سفري به روستاي بزج (BOZAJ ) زادگاه پدرم داشته باشم، براي گذران آخرين روزهاي تعطيلات تابستاني. صبح بود و حاضر كردن شرايط سفر تا حدود ظهر به طول انجاميد. از مادر و دو خواهر و عضو جديد و كوچك خانواده، خواهر زاده جان، خداحافظي كردم وبه راه افتادم. خودرويي در اختيارم بود و اين فرصت بسيار مناسبي بود. آخر در روزگار ما حمل و نقل يكي از معضلات روز بوده و هست. به هر حال به راه افتادم و بعد از يك ساعت و نيم رانندگي به ارتفاعات طالقان رسيدم و منظره ي درياچه سدي كه به تازه گي بر روي رودخانه ي شاهرود طالقان احداث شده كه هنوز زمان زيادي از پيدايش آن نگذشته تعداد زيادي از گردشگران را در كام مرگ و در خود كشيده است. اما منظره اي زيبا و بي نظير پديد آورده، كه اگر برنامه مناسبي از لحاظ تفريحي و گردشگري روي اين منطقه اعمال شود بدون ترديد در مدت كمي تبديل به قطب گردشگري خواهد شد. ولي صد هزار افسوس از اين مردم عصر من كه هر چيز خوب بنمايد انحصاري جستجو مي كنند، وبه خاطر همين خود خواهي ها و خيره سري هاست، كه به بي برنامگي ها مي رسيم، و به خاطر همين بي برنامگي هاست كه مردم منطقه ناراضي از حضور گردشگران افسار گسيخته و گردشگران ناراضي از امكانات نابسامان زندگي حتي در زمان تفريح هستند و.... اما گردشگران نيز بايد با همين شرايط خو بگيرند. و در جواب شكايتها و تقاضاها هم ميتوانند ضرب المثل تركي "بودي كه واردي" و يا فارسي "همين كه هست مي خواي بخوا نمي خواي نخوا" بشنوند. بگذرم. در مسير حركتم ذوقي سرشار از حس رسيدن مرا بدون توقف و بدون توجه بيش از يك نظر گذرا به مناظر اطراف كه بارها از دوران كودكي آنها را ديده ام و در حافظه ام نقش بسته است، به سمت ده بزج ادامه مسير دادم. بعد از گذشتن از شهرك و يك سربالايي تيز به فرعي ده رسيدم، كه از آن فرعي به غير از اهالي بزج، اهالي دو ده نويزك (NAVIZAK ) و سگران (SEGRAN ) نيز عبور مي كنند. بزج به دلايل مختلفي رفته رفته تبديل به يك ده متروكه و خالي از سكنه مي شود، و به زودي آن چيزهايي كه ما در دوران كودكي ديده ايم و شنيده ايم، تنها اگر كسي بتواند بازگو كند فقط شنيده خواهد شد. از مهمترين اين دلايل كمبود آب آشاميدن و زراعي و به طور كلي خشكسالي هميشگي بود كه از نظر من ريشه ديني مردم نيز ناشي از همين كم آبي نيز بوده. راستي يادم رفت بگويم كه مردم بزج افرادي مسلمان و ديندارند، كه البته در اكثر آنها بيش از آنكه مذهب را بتوان يافت، تظاهر به آن وجود دارد. به هر حال.. از ديگر دلايل، تبليغات متعدد از گذشته، در مورد فوايد شهر نشيني و پول مفتي كه دولت به كارمندان خود هديه مي دهد و چه ها و كذا.. باعث شده كه جوانتر هاي اين ده نظير پدرم به شهر بروند، براي تحصيل و كار و .. و ديگر به ده خود بازنگردند و اگر هم كسي باز مي گردد و مدتي در آنجا ساكن مي شود نميتوان او را همانند مسن ترهاي ده ساكن آنجا خواند. زيرا آنها افرادي هستند كه كمي شهري تر از مردم دهات هستند و اگر هم مي آيند، همانند من فقط براي گردش و در قالب يك مسافر ، گردشگر و يا هر چه كه بتوان گفت مي آيند. كه البته اين يك انقلاب در روستا نشيني در منطقه ما محسوب مي شود و بايد هوشمندانه از آن به عنوان يك فرصت جديد براي رونق و توسعه بهره جست. به هر حال اين كوچ نشيني بي رويه و خلوت شدن بيش از حد ده فرصتي را ايجاد كرد كه من چند روزي را با خيال هرچه آسوده تر به استراحت و گردش بپردازم.

سه شنبه پانزدهم آبان 1386- 14:31 - هادی رفیعی

آغاز يك پايان

هنگامي كه كلنگ احداث سد 420 ميليون مترمكعبي طالقان به زمين خورد، افكار عمومي نزد جماعتي كه به نوعي با طالقان در ارتباط بودند به دو دسته تقسيم شد. دسته اول را افرادي تشكيل مي‌دادند كه سوداي پيشرفت اقتصادي و ترقي منطقه را در سر مي‌پروراندند و چنين مي‌پنداشتند كه در آينده‌اي نه چندان دور، املاك موجود در طالقان به بهاي گزاف مورد تقاضاي مشتريان شهرنشين و البته شهرگريز قرار مي‌گيرد.

دسته دوم متشكل از كساني بود كه نه سوداي ترقي و پيشرفت اقتصادي بلكه دلهره و ترس از ويراني زودهنگام ديار اجدادي، وجودشان را فرا گرفته بود، خواه اين افراد در زمره عوام مردم قرار مي‌داشتند كه گاهي از عمر را با دغدغه‌هاي فرهنگي سر مي‌كنند و خواه مردمي باشند كه تمام وقتشان را به كار فرهنگي اختصاص مي‌دهند.

به هر رو مقاومت در برابر چنين تصميمي به هيچ عنوان قابل انجام نبود و همگان مي‌بايد تن به اتفاقاتي مي‌دادند كه انتظارشان را مي‌كشيدند. در ايران تكرار تجارت تلخ گذشته نه امري غيرملموس بلكه واقعيتي اجتناب‌ناپذير است و تاريخ ذهن هر كس دست‌كم تعدادي هرچند اندك از اين تكرار تجربيات را گواهي مي‌دهد.

از مناطق زيباي طبيعي نظير كلاردشت، كه امروز هزينه ناكارآمدي مديران وقت خود را مي‌پردازد، گرفته تا مكاني تاريخي همچون پاسارگاد و مقبره كورش كه به‌رغم انتقادات فراوان دلسوزان ميراث فرهنگي با آب‌گيري سد سيوند در معرض خطر نابودي قرار دارد، همه‌ و همه گواهي بر اين مدعا هستند.

پس از آنكه مهندسان و تكنسين‌هاي چنين قرارداد فاينانس خود را با موفقيت به انجام رسانده و ديواري عظيم را بر سر راه طالقان رود قرار دادند و سد طالقان را با يكي از نادرترين نيروگاه‌هاي آبي جهان،‌احداث كردند، پروژه تكرار ناكارآمدي‌ها، تازه آغاز شد.

پايان ساخت يك سد عظيم منجر بود با آغاز ويراني منطقه‌اي زيبا و اين تنها دستاورد تكنولوژي و رونق براي طالقان بود كه اين بار انتخاب شده بود تا آب شرب شهري را تامين كند كه منشأ تمركزي كشنده است.

ساخت يك سد در دره‌اي كه از زيباترين چشم‌اندازهاي كوهستان سترگ البرز است، هرچند بر زيبايي اين چشم‌انداز و منظره افزوده و هواي منطقه را بيش از پيش مطلوب طبع ساكنان و گردشگران ساخت اما توريستي اعلام شدن اين منطقه كه تنها دو ساعت فاصله زماني با تهران دارد از سوي افتتاح‌كنندگان سد طالقان و عدم وجود برنامه مدوني كه بخواهد گردشگري و توريسم را در طالقان سامان بخشد اين بار سرزمين زيباي طالقان را در معرض خطري جدي قرار داد.

نابودي يك سرزمين نه به معناي ويراني بناها و درهم فروريختن كوه‌ها و دشت‌ها بلكه به مثابه از ميان رفتن مولفه‌هاي مثبت زيست‌محيطي و از آن مهم‌تر فرآيند تخريب فرهنگي آن سرزمين است و تا طالقان البته امروز از اين هر دو بي‌بهره نيست.

چه از گردشگراني كه با اتومبيل‌هايشان به دامن كوه و دشت پناهنده مي‌شوند و تنها از خود زباله‌هايي ماندگار برجاي مي‌گذارند و چه از هجمه فرهنگي بيگانه كه به طريق اجتناب‌ناپذير آموزه‌هاي بومي منطقه را تحت تاثير قرار مي‌دهند.

به هر رو فراموشي مقبره شمس تبريزي در خوي، مافياي قدرت در جريان تهديد ميدان نقش جهان توسط يك بناي تجاري- اداري به نام جهان‌نما و آب‌گيري بي‌محاباي سد سيوند،‌اولين حادثه دردناك فرهنگي- اجتماعي نبوده است و هجوم گردشگران شهرنشين، تخريب محيط‌زيست و طبيعت و حفاري‌هاي غيرمجاز در طالقان نيز آخرين آنها نخواهد بود.

پس مي‌توان از اين گفتار كوتاه اين نتيجه را درك كرد كه سوداي پيشرفت و ترقي و زياده‌خواهي ما چيزي نيست جز آغاز يك پايان.

 رفيعي طالقاني

قيمت زمين در طالقان ظرف ده سال اخير دههابرابر شده است كه اين امر زمينه‌اي را براي تبديل باغها و كشتزارها به قطعه‌هاي كوچك فراهم كرده است.

در طالقان از ديرباز سطح فرهنگ و سواد بالا بوده و در چند سال اخير حساسيت همگاني به چالشهاي محيطي زيستي افزايش چشم‌گير داشته است.

طالقانيها، پيشينه يك صد ساله در تاسيس انجمنهاي مردمي دارند و اين نشست هم سر‌آغاز يك تلاش همگاني براي پايه‌گذاري «انجمن دوستداران محيط زيست طالقان» شد.

طالقان منطقه‌اي است كوهستاني به مساحت تقريبي هزار و 300 كيلومتر مربع كه مركز آن «شهرك»، از طريق جاده كنوني حدود 150 كيلومتر از تهران فاصله دارد، اما با تكميل شدن جاده‌اي كه از هشتگرد در حال ساخت است، اين فاصله كاهش بسيار خواهد يافت.

كوهستاني بودن و نزديكي به تهران سبب‌ساز چند مساله است.

زيست‌بومهاي كوهستاني به دلايل گوناگون از جمله كوتاه بودن فصل رويش، پايين بودن ميانگين دماي سالانه و در كنار آن اختلاف دماهاي شديد، استعداد زمينهاي پرشيب براي فرسايش و زمين‌لغزه و محدود بودن زمين براي طرحهاي توسعه‌ اقتصادي بسيار آسيب‌پذير هستند، اما در طالقان مانند هر نقطه‌ كوهستاني ديگر كشور _ كه ساخت و ساز و «عمران» در دستور كار قرار گرفته است به ويژگيهاي محيط كوهستان توجهي نشده است.

در سالهاي اخير در هر باغ و كشتزار روي بسياري از تپه‌ها و حريم رودخانه‌ها خانه‌سازي شده و اين امر، خدمات‌رساني شهري را از هر حيث (آب، فاضلاب، جمع‌آوري زباله ...) دشوار كرده و حتي تصور اين كه در سالهاي آينده هم بتوان مثلا براي هدايت پسابها كاري كرد، سخت است.

با توجه به اين كه زهكش طبيعي كل منطقه رودخانه شاهرود است، نفوذ پسابها تهديدي جدي براي آب سد تازه‌ساز طالقان است.

بنا كردن ساختمانهاي بزرگ روي يال تپه‌ها و بر دامنه‌ها در چند جا سبب رانش چشم‌گير خاك شده است، اين پديده را براي مثال در زير ساختمان دادگاه طالقان مي‌توان ديد.

به نظر مي‌رسد كه استعداد زمينهاي پرشيب طالقان براي رانش و لغزش به علت رسي بودن، حتي از بسياري مناطق كوهستاني ديگر بيشتر است، چرا كه چند مورد بزرگ و قديمي از اين پديده‌ در نقاط مختلف طالقان ديده مي‌شود.

دومين مورد شهر تهران است كه اثر تورمي خود را بر نرخ زمين تا بيش از صد كيلومتر در اطراف خود نشان مي‌دهد. كمبود زمينه‌هاي توليد و بازرگاني سالم، ضعيف بودن بورس سهام و بي‌ثباتي اجتماعي هر روز بيش از پيش سرمايه‌ها را به سوي زمين بازي مي‌راند و به دليل كمبود اين «كالا» و افزايش غيرطبيعي جمعيت تهران، فشار بر منطقه‌هاي اطراف بيشتر و بيشتر مي‌شود.

در اين ميان، سازه‌هاي دسترسي به كوهپايه‌ها و مناطق كشاورزي با ساخت جاده‌ها و شاهراه‌هاي عريض كه توجيه اقتصادي و زيست محيطي ندارند، اين گونه مناطق را مستعد بدل شدن به حومه‌هاي شهر و بيرون رفتن از چرخه توليد كشاورزي و دام‌پروري مي‌سازد.

در طالقان فقط ظرف ده سال اخير قيمت زمين ده‌ها برابر شده است كه اين امر زمينه‌اي را براي تبديل باغها و كشتزارها به قطعه‌هاي كوچك و فروش براي خانه‌سازي آماده ساخته است.

اين سودآوري چشم‌گير و بادآورده همچنين زمينه‌ساز و محرك تجاوز به عرصه‌هاي منابع طبيعي براي استفاده شخصي بوده است. پس از سرعت گرفتن عمليات ساخت سد طالقان با ورود پيمانكاران چيني روند خريد زمينهاي باير (منابع طبيعي) كه به درياچه مشرف مي‌شد، شدت يافت.

اكنون كه چند ماهي از آب‌گيري سد مي‌گذرد، در حالي كه باغ و روستاها به زير آب رفته و مي‌روند،مي‌توان اسكلت ساختمانهايي را ديد كه در فاصله بسيار نزديكي به درياچه در حال سربرافراشتن هستند.

در حريم سد كرج سالهاست كه مي‌خواهند ساختمانها را براي جلوگيري از آلوده‌تر شدن آب، تملك و تخريب كنند، اما در حريم سد طالقان عرصه‌هاي طبيعي در برابر ديدگان مسئولان (و حتما با مجوزهاي لازم) به ساختمان بدل مي‌شوند.

طالقان منطقه‌اي است با پيشينه تاريخي غني و در هر گوشه و كنار آن، آثار و محوطه‌هاي باستاني وجود دارد. فقط در حدود 30 اثر در اين منطقه جز آثار ملي به ثبت رسيده است.

متاسفانه، هيچ حفاظتي از اين آثار صورت نمي‌گيرد و كند و كاوهاي غيرمجاز به شكلي چشم‌گير و گسترده در همه جا ديده مي‌شود.

پيش از آب‌گيري سد طالقان هم برنامه‌اي براي و نجات بخشي احتمالي آثار تاريخي در امتداد 12 كيلومتري كه به زير آب مي‌رود اعلام و اجرا نشد.

در برنامه‌هاي تسطيح زمين براي ساختمان‌سازي و از همه بدتر در برنامه‌ بزرگ راه‌سازي هشتگرد _ طالقان هيچ ملاحظه باستان‌شناسي صورت نگرفته است.

شايعه‌ها حاكي از آن است كه در چند نقطه، تيغه‌هاي بولدوزر به مجسمه‌ها و سفالهاي قديمي برخورد كرده است.

همچنين راه‌سازي به منظور نزديك كردن طالقان به تهران، بي‌ آن كه ضرورت اين كار ثابت و ظرفيت منطقه در نظر گرفته شده باشد، آسيبهاي سترگ به محيط طبيعي (و قطعا محوطه‌هاي باستاني) وارد ساخته است.

در امتداد اين راه در دست ساخت و در كارگاههاي آن، همه جا رفتار غير فني و غير مسئولانه با كوهستان آشكارا ديده مي‌شود.

رانشهاي بي‌شمار و چندين مورد زمين‌لغزه، نابودسازي پوشش گياهي در پاركينگ ماشينهاي راه‌سازي، ريخت و پاش‌ گازوئيل و روغن موتور و تجاوز به حريم رودها و مسيلها، چشم انداز عادي در امتداد اين راه است.

يكي از رانشهاي عظيم، درست در ميانه «شهرك» (مركز طالقان) و بالاي پمپ بنزين روي داده است. اثر ويران‌گر اين رانشها در نابودي خاك، افزايش خطر سيل، تهديد بستر طبيعي رودخانه شاهرود و پر شدن سد چيزي نيست كه درك آن براي ساده‌ترين اشخاص هم دشوار باشد چه رسد به «اولياي امور»... .

همايش روز چهاردهم با امضاي بيانيه‌اي به پايان رسيد كه در ان از وزارت نيرو ، سازمان محيط زيست، سازمان ميراث فرهنگي، و نيز از بخشداري و شوراي شهر طالقان، خواسته شده بود كه با جلب مشاركت ديگر دستگاههاي دولتي و غيردولتي، شوراي مشترك همكاري و برنامه‌ريزي حفاظت از محيط زيست طالقان را تشكيل بدهند.

بويژه از شوراي شهر و شهرداري خواسته شد كه كنترل ساخت و ساز را به طور جدي و از هم اكنون به عنوان يك اولويت اساسي در دستور كار قرار دهند.

تهران _ خبرگزاري ميراث فرهنگي

نوشته شده در: 17/5/87

املاك : باغ و زمين

زمين طالقان بشتابيد !!!

ابتدا طالقان را بشناسيد

طالقان در 120 كيلومتري شمال غربي تهران و در ميان دره بزرگي در كوههاي البرز قرار دارد. منطقه ييلاقي طالقان با مردماني مهربان، مهمان نواز و فرهنگ دوست در ميان كوه‌هاي برف گير البرز واقع شده است.

ثبت و ايجاد منطقه ويژه گردشگري

تله كابين در دست احداث

آب و هواي ييلاقي منحصر به فرد

وجود منابع آبي گسترده

چشم انداز زيباي سد طالقان

امكان ماهيگيري و سياحت

بهره مندي از هواي كاملا پاك

وجود پتانسيل اكوتوريسم

همه و همه نويد بخش سودي كلان براي سرمايه گذاري در اين منطقه دارد.

منتظر تماس شما براي مشاوره در اين خصوص هستيم.

تعداد محدودي زمين مسكوني با سند مادر و وكالت نامه محضره مطمئن آماده واگذاري مي باشد.

نقد و اقساط

ارسال آگهي: شنبه، ۱۵ تیر ۱۳۸۷

قيمت: توافقي

نوشته شده در: 17/5/87


طراحی و اجرا توسط: وب باکس پورتال