نظرات شما درباره این پست

خنجری
متأسفانه لات زيباي زيدشت با آن مناظرخدادادي اش نابود شد.بيشتر پيران دق كردند و
پژمردند. زمينها ارزش مادي يافت ولي خانواده ها به جان هم افتادند واز هم پاشيدند. كشاورزي و دام نابود شدو ... نگذاريد اين بلا بر سر باريكان بيايد. به راستي كه
خراب شي
سد لعنتي
----------------------------------------------
میثم باریکانی
من هم نگران آينده طالقان هستم. اينطور که پيش مي رود؛ فکر مي کنم تا 6-5 سال آينده اثري از زبان و فرهنگ و حتي زمين! باريکان و طالقان باقي نخواهد ماند.چند هفته پيش تابلويي در مدخل ورودي باريکان ديدم با عنوان تعاوني مسکن وزارت کشور. من با گردشگري مخالف نيستم. اکوسيستم طالقان تحمل اين ميزان ساخت و ساز را ندارد. با اين روند ساخت وساز ديگري اثري از کوه و دشت طالقان باقي نخواهد ماند.بايد فکري کرد
----------------------------------------------
سلطان محمدي
همشهري عزيز از اينكه درد دل ما را نوشته ايد از شما سپاسگزارم


***********************************
*مجموعه مقالات در:
تهدید محیط زیست منطقه طالقان

طالقان و توسعه افسارگسيخته

وقتي ديوارهاي كاهگلي فرو مي ريزد

طالقان منطقه اي ييلاقي و بسيار زيباست كه در دامنه جنوبي رشته كوه البرز واقع شده است.

اين منطقه كه بتازگي به شهر طالقان تبديل شده است، حدود 1300 كيلومتر مربع وسعت داشته و از حدود ۸۰ روستا تشكيل شده است.

راه دسترسي به طالقان از بزرگراه تهران- قزوين بوده و فاصله مركز اين منطقه ( روستاي شهرك) از تهران 145كيلومتر است كه 90كيلومتر آن در بزرگراه و مابقي در جاده آسفالته و كوهستاني منشعب از بزرگراه (بعد از هشتگرد) طي مي شود. تمامي روستاهاي طالقان در دره هاي نسبتا باريك و در كنار رودخانه ها احداث شده اند.

منطقه طالقان داراي قدمت تاريخي قابل توجهي است و سكونت اقوام اوليه مارد در آن به قبل از ميلاد مسيح مي رسد. به واسطه قدمت تمدن در اين منطقه و ساير عوامل، مردم طالقان انسان هايي مسالمت جو و با فرهنگ هستند.

جذابيت طالقان علاوه بر برخي آثار به جا مانده تاريخي در زيبايي طبيعت، حيات دلپذير كوهستاني،

حيات وحش متنوع، طبيعت تقريبا دست نخورده و محصولات كشاورزي، باغي ودامي طبيعي آن است. در جاي جاي طالقان در فصل بهار آبشارهاي زيبا، پوشش گياهي چشم نواز و مسيرهاي كوهنوردي با صفا از جاذبه هايي است كه چشم و دل هر طبيعت دوستي را نوازش مي دهد. در طالقان حتي دو منطقه با پوشش جنگلي محدود و مرداب هايي نيز وجود دارند. تمامي عوامل فوق به همراه سكوت دلنشين و چشم اندازهاي زيبا از ويژگي هاي بي نظير منطقه است.

در چند سال اخير دو رويداد مهم، يعني شروع عمليات ساختماني سد طالقان و نيز جاده دسترسي جديد( كه فاصله را حدود۲۰ دقيقه نزديك تر مي كند) حيات منطقه را دچار تلاطم و دگرگوني كرده است. مسلما اين دو عامل از سويي در جهت توسعه منطقه و از سوي ديگر در جلب توجه به منطقه بسيار موثر خواهد بود.

ولي هر دو پديده ذكر شده بدون برنامه ريزي جامع مي تواند به مخاطره اي براي منطقه تبديل شود. بتازگي نه تنها هر بنگاه معاملات ملكي و هر سرمايه گذار روي زمين، در تهران، نام طالقان را به كرات شنيده است، بلكه در بسياري از روستاهاي طالقان نيز بنگاه هاي خريد و فروش زمين مانند قارچ روئيده اند. افزون بر آن برخي افراد قديمي و محلي نيز به عنوان واسطه خريد و فروش زمين عمل مي كنند ( سمت و سوي فعاليت از موارد پيشنهاد شده در فوق به واسطه گري زمين و به صورت خود به خودي و با هدايت دلالان زمين در تهران جهت يافته است). تپه اي به مساحت 80000 مترمربع(8هكتار) كه مشرف بهاگهی حراج طالقان!؟ درياچه سد است، با قيمت نجومي 2ميليارد تومان خريداري و نقشه قطعه بندي و واگذاري آن به مشتريان ارائه مي شود. قيمت زمين طي مكانيسم هاي ذكر شده به صورت ناگهاني در برخي مناطق تا 700 درصد افزايش يافته است. اراضي ديم روستاييان كه بر تپه هاي مجاور روستاها واقع شده است و تا سه سال پيش متري 300 تومان و بندرت خريد و فروش مي شد، در حال حاضر متري 500 تا 15000 تومان خريد و فروش مي شود. روستايي كه در همين اراضي ديم و با جمعيتي حدود 5 تا۶ خانوار (روستاي شريف كلايه) بكلي تخليه و اراضي آن به شهرك مهستان تعاوني مسكن دادگستري فروخته شده است. اراضي متعددي در ارتفاعات، قطعه بندي و حصاركشي شده اند. ويلاهاي جديد در نقاط مرتفع، احداث شده و مي شوند. تعاوني مسكن فرهنگيان طالقان، اراضي وسيعي را خريداري و در قطعات كوچك به اعضا مي فروشد. عده اي تپه هاي چند هكتاري را خريداري كرده و مترصد ساخت شهرك هاي ويلايي در آنها هستند و داستان همچنان با شدت و حدت ادامه دارد. مسلما ادامه روند بورس بازي اراضي به خريد يا تصاحب اراضي ملي نيز گسترش خواهد يافت و مشخص نيست اداره منابع طبيعي منطقه، در مقابل دست اندازي اصحاب داراي روابط تا چه زماني مي تواند مقاومت كند (البته تاكنون بامحدود كردن صدور جواز ساخت براي زمين هاي كشاورزي و باغات اين كار را كرده است.)اگهی حارج اقلیم طالقان؟!

تمامي خريد و فروش هاي زمين در منطقه در حالي صورت مي پذيرد كه هنوز هيچ طرح و برنامه اي براي توسعه منطقه تدوين نشده است. اين روند منجر به احداث ويلاهاي متعدد در اراضي كوچك و در ارتفاعات خواهد شد. هر ويلا به جاده دسترسي، آب آشاميدني و برق نياز داشته و فاضلاب و زباله توليد خواهد كرد. تامين آب، برق و جاده در نقاط برنامه ريزي نشده و توليد زباله و فاضلاب هايي كه براي آنها برنامه ريزي نشده است، محيط طبيعي منطقه را دچار چنان تغييراتي خواهد كرد كه به اصل جذابيت طبيعي منطقه لطمات جبران ناپذيري وارد خواهد آورد.

از هم اكنون مشكلات متعددي گريبانگير منطقه شده است. شهرداري طالقان محل دفن زباله ندارد و به همين دليل تا به حال دوبار از سوي اداره محيط زيست منطقه با شكايت مواجه و محكوم شده است. فاضلاب خانه هاي موجود و جديدالاحداث، همگي به جهت مجاورت روستاها با رودخانه ها، به رودخانه شاهرود كه سد آن بزودي به بهره برداري خواهد رسيد، نشت خواهد كرد. حيات وحش منطقه كه از خرس، كل، بز، روباه و گرگ گرفته تا كبك دري، عقاب و جغد و پرنده هاي زيباي ديگر را در برمي گيرد، با هجوم كنترل نشده به قلمروشان مواجه خواهند شد، اما اگر قرار است طالقان در روند توسعه قرار گيرد، نياز به برنامه ريزي دقيق دارد.

برنامه ريزان بايد باتوجه به موقعيت ويژه ايجاد شده و با تاكيد بر توان محيط طبيعي منطقه برنامه هايي را سازمان دهند. توان توسعه منطقه با ويژگي ها و حساسيت هايي كه قبلا ذكر شد، در توسعه اكوتوريسم، توريسم پايدار و كنترل شده،تفريحات ورزشي تابستاني و زمستاني، عرضه محصولات محلي لبني، دامي، زنبورداري و طيور، توسعه صنايع دستي سنتي منطقه(گليم، فرش، پارچه بافي سنتي ، نمد و...)، عرضه محصولات باغي ( شامل گيلاس، آلبالو، سيب، انگور، گردو و...) و محصولات جاليزي( خيار، گوجه فرنگي، لوبيا، كدو، سير و ...) با اتكا به سرمايه گذاري و مشاركت جوامع محلي است.

براي اين برنامه ريزي بايد با مطالعه منطقه، محدوده ها و مسيرهاي مناسب براي جلب توريسم موقت( پيك نيك يك روزه) مسيرها و چشم اندازهاي دلپذير براي كمپينگ و اقامت چند روزه، مسيرهاي ورزشي براي اسب سواري، دوچرخه سواري، كوهنوردي و اسكي، مناطق مناسب براي گردشگري تاريخي، مناطق مناسب براي مطالعات علمي زمين شناسي و فون و فلور منطقه و... مشخص شود. براي هر يك از مناطق مشخص شده با جذب سرمايه گذاري جوامع محلي، محل استقرار و نحوه بهره برداري صحيح بدون آسيب به محيط زيست سازماندهي شود و سپس بروشورهاي توضيحي با ارائه مسير و نقشه، تهيه و به گردشگران ارائه شود. از جوانان و اهالي منطقه راهنماهايي جهت كنترل و هدايت اكيپ هاي گردشگر تدارك و تجهيز شوند. به علاوه بايد محل هايي زيبا و با معماري بومي براي عرضه محصولات محلي كه از نظر كيفيت و طبيعي بودن داراي كنترل ها و استانداردهايي هستند، با آرم خاص منطقه ايجاد و به تمامي بازديدكنندگان معرفي شود. يكي از مواردي كه بايد توجه ويژه به آن شود، حفظ بافت سنتي روستاهاست؛ خانه هاي روستايي با معماري سنتي بازسازي و با نوسازي سرويس هاي بهداشتي و امكانات رفاهي براي اقامت علاقه مندان، مي توانند مناسب باشند.

با چنين برنامه ريزي هايي نه تنها براي جوانان، زنان و اهالي منطقه اشتغالزايي و رفاه اقتصادي تامين مي شود، بلكه از مهاجرت بي رويه روستاييان به شهرهاي اطراف يا آسيب هاي اجتماعي نظير اعتياد نيز ممانعت خواهد شد.

با اين شيوه، محيط زيست و طبيعت نيز كه عامل شكوفايي اقتصادي منطقه شده است، باتوجه و حساسيت جوامع محلي حفظ و حراست خواهدشد. نمونه توسعه هاي بي برنامه در كشور و در اطراف تهران كم نيستند. كلاردشت، لواسانات، دماوند و... فقط نمونه هايي از چنين توسعه هايي هستند.

ولي توسعه پايداري كه به صورت كلي به آن اشاره شد و مي تواند ضامن حفاظت از هويت منطقه و بهبود شرايط اقتصادي منطقه شود، در ايران هنوز نمونه و الگويي ندارد.چرا طالقان اولين نمونه چنين توسعه پايدار و با هويتي نباشد؟

اگر مسئولان منطقه با دلسوزي و با مشاركت جوامع محلي و كمك تشكل هاي فرهنگي و ورزشي طالقاني ها كه تعداد آنها نيز كم نيست به اين مهم اقدام كنند، چرا قابل اجرا نباشد؟

نمونه هاي منفي را اضافه نكنيم؛ بياييد يك نمونه مثبت و يك الگو را در طالقان پايه گذاري كنيم.

ميترا البرزي منش

خروج طالقان از " بن بست " دچار مشکل شد // طالقان خالی از سکنه می شود!

بخش طالقان واقع در شهرستان ساوجبلاغ یکی از مناطق دیدنی غرب استان تهران و زادگاه مجاهد نستوه آیت الله طالقانی ، همه ساله پذیرای گردشگرانی از سراسر کشور به خصوص شهروندان تهرانی به این نقطه خوش آب و هوا است اما عدم توجه مسئولان به مشکلات طالقان ، باعث شده شرایط سکونت برای مردم منطقه دشوار شود.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری مهر در کرج ، طالقان به رغم توانمندیهای بالقوه فراوان ، مورد کم مهری مسئولان قرار گرفته و با مشکلات عدیده ای روبرو است .

یکی از مشکلات این منطقه بن بست بودن آن است و به همین دلیل عده زیادی از ساکنان طالقان به شهرهای مهاجرت کرده اند ، زیرا طالقان در مسیر عبور و مرور قرار ندارد ، در نتیجه از بسیاری مزایای یک منطقه دیدنی محروم است . البته چندی پیش طرحی برای خروج این بخش از بن بست ارائه شد که امیدهای فراوانی را در دل مسئولان و مردم منطقه ایجاد کرد.

بر اساس این طرح مقرر شد جاده طالقان از سمت قزوین گشایش یابد تا از سمت این استان طالقان گذرگاه داشته باشد و از سوی دیگر جاده طالقان از سمت ساوجبلاغ بازگشایی و ترمیم شود...

مسئولان شهرستان ساوجبلاغ امیدوار بودند با اجرای این طرح طالقان باقی بماند و خالی از سکنه نشود و حتی مهاجران این بخش به منطقه بازگردند.

افزون بر این مسئله ، طرح گردشگری چندار و ساوجبلاغ از چندی قبل به تصویب رسیده است که بر اساس آن طالقان و چندار در شهرستان ساوجبلاغ به عنوان مناطق نمونه گردشگری کشور معرفی شده و بودجه های خاصی برای توسعه امکانات و جذب توریسم به آنها تعلق می گیرد اما با تبدیل شدن طرح ملی جاده هشتگرد طالقان به طرح استانی ، این طرح نیز قابلیت اجرایی لازم را نخواهد داشت ، زیرا سرمایه گذاری در یک منطقه بن بست کاری عقلانی به نظر نمی رسد.

معاون اداری و مالی فرمانداری ساوجبلاغ در این خصوص به خبرنگار اجتماعی خبرگزاری مهر ، گفت : ساخت جاده هشتگرد طالقان به طور قطع می تواند بخش طالقان را از بن بست خارج کند اما با تبدیل این طرح از ملی به استانی ، امکان ادامه طرح تقریبا منتفی است .

مهدی مهاجر تصریح کرد : با اعتبارات تخصیص یافته به این طرح در بخش پروژه های استانی به هیچ عنوان نیم توان عملیات اجرای احداث این جاده را سامان داد.

وی افزود : ساخت این جاده در مجموع به بیش از 150 میلیارد ریال هزینه نیاز دارد که در سال گذشته تنها 750 میلیون ریال به آن اختصاص داده شد.

مهاجر خاطر نشان کرد : با معطل کردن طرح به دلیل کمبود بودجه ، هزینه هایی که تاکنون در این بخش صورت گرفته هر چند ناچیز، هدر خواهند رفت و این لطمه به بیت المال است.

به گزارش مهر ، بخش 20 هزار نفری طالقان در 65 کیلومتری شهر هشتگرد ، دارای اماکن تاریخی و چشم اندازهای طبیعی بسیار زیباست که به دلیل کمبود امکانات بسیاری از ساکنان آن به شهرها مهاجرت کرده اند و چنانچه این روند ادامه یابد طالقان به منطقه ای خالی از سکنه تبدیل خواهد شد .

گزارش "مهر" از مشکلات سکونت در مناطق حاشیه ای استان تهران

بخشي از يادداشتها به بهانه سفر به طالقان

شهريور 1386 -اواخر تابستان بود و باد پاييزي چنان خود نمايي مي كرد كه گويي همه بايد به حساسيت هاي فصلي و سرماخوردگي و ... مبتلا شوند. هواي دلچسب، كوهستاني و فراغت از همه چيز مرا وا داشت تا با سفري به روستاي بزج (BOZAJ ) زادگاه پدرم داشته باشم، براي گذران آخرين روزهاي تعطيلات تابستاني. صبح بود و حاضر كردن شرايط سفر تا حدود ظهر به طول انجاميد. از مادر و دو خواهر و عضو جديد و كوچك خانواده، خواهر زاده جان، خداحافظي كردم وبه راه افتادم. خودرويي در اختيارم بود و اين فرصت بسيار مناسبي بود. آخر در روزگار ما حمل و نقل يكي از معضلات روز بوده و هست. به هر حال به راه افتادم و بعد از يك ساعت و نيم رانندگي به ارتفاعات طالقان رسيدم و منظره ي درياچه سدي كه به تازه گي بر روي رودخانه ي شاهرود طالقان احداث شده كه هنوز زمان زيادي از پيدايش آن نگذشته تعداد زيادي از گردشگران را در كام مرگ و در خود كشيده است. اما منظره اي زيبا و بي نظير پديد آورده، كه اگر برنامه مناسبي از لحاظ تفريحي و گردشگري روي اين منطقه اعمال شود بدون ترديد در مدت كمي تبديل به قطب گردشگري خواهد شد. ولي صد هزار افسوس از اين مردم عصر من كه هر چيز خوب بنمايد انحصاري جستجو مي كنند، وبه خاطر همين خود خواهي ها و خيره سري هاست، كه به بي برنامگي ها مي رسيم، و به خاطر همين بي برنامگي هاست كه مردم منطقه ناراضي از حضور گردشگران افسار گسيخته و گردشگران ناراضي از امكانات نابسامان زندگي حتي در زمان تفريح هستند و.... اما گردشگران نيز بايد با همين شرايط خو بگيرند. و در جواب شكايتها و تقاضاها هم ميتوانند ضرب المثل تركي "بودي كه واردي" و يا فارسي "همين كه هست مي خواي بخوا نمي خواي نخوا" بشنوند. بگذرم. در مسير حركتم ذوقي سرشار از حس رسيدن مرا بدون توقف و بدون توجه بيش از يك نظر گذرا به مناظر اطراف كه بارها از دوران كودكي آنها را ديده ام و در حافظه ام نقش بسته است، به سمت ده بزج ادامه مسير دادم. بعد از گذشتن از شهرك و يك سربالايي تيز به فرعي ده رسيدم، كه از آن فرعي به غير از اهالي بزج، اهالي دو ده نويزك (NAVIZAK ) و سگران (SEGRAN ) نيز عبور مي كنند. بزج به دلايل مختلفي رفته رفته تبديل به يك ده متروكه و خالي از سكنه مي شود، و به زودي آن چيزهايي كه ما در دوران كودكي ديده ايم و شنيده ايم، تنها اگر كسي بتواند بازگو كند فقط شنيده خواهد شد. از مهمترين اين دلايل كمبود آب آشاميدن و زراعي و به طور كلي خشكسالي هميشگي بود كه از نظر من ريشه ديني مردم نيز ناشي از همين كم آبي نيز بوده. راستي يادم رفت بگويم كه مردم بزج افرادي مسلمان و ديندارند، كه البته در اكثر آنها بيش از آنكه مذهب را بتوان يافت، تظاهر به آن وجود دارد. به هر حال.. از ديگر دلايل، تبليغات متعدد از گذشته، در مورد فوايد شهر نشيني و پول مفتي كه دولت به كارمندان خود هديه مي دهد و چه ها و كذا.. باعث شده كه جوانتر هاي اين ده نظير پدرم به شهر بروند، براي تحصيل و كار و .. و ديگر به ده خود بازنگردند و اگر هم كسي باز مي گردد و مدتي در آنجا ساكن مي شود نميتوان او را همانند مسن ترهاي ده ساكن آنجا خواند. زيرا آنها افرادي هستند كه كمي شهري تر از مردم دهات هستند و اگر هم مي آيند، همانند من فقط براي گردش و در قالب يك مسافر ، گردشگر و يا هر چه كه بتوان گفت مي آيند. كه البته اين يك انقلاب در روستا نشيني در منطقه ما محسوب مي شود و بايد هوشمندانه از آن به عنوان يك فرصت جديد براي رونق و توسعه بهره جست. به هر حال اين كوچ نشيني بي رويه و خلوت شدن بيش از حد ده فرصتي را ايجاد كرد كه من چند روزي را با خيال هرچه آسوده تر به استراحت و گردش بپردازم.

سه شنبه پانزدهم آبان 1386- 14:31 - هادی رفیعی

آغاز يك پايان

هنگامي كه كلنگ احداث سد 420 ميليون مترمكعبي طالقان به زمين خورد، افكار عمومي نزد جماعتي كه به نوعي با طالقان در ارتباط بودند به دو دسته تقسيم شد. دسته اول را افرادي تشكيل ميدادند كه سوداي پيشرفت اقتصادي و ترقي منطقه را در سر ميپروراندند و چنين ميپنداشتند كه در آيندهاي نه چندان دور، املاك موجود در طالقان به بهاي گزاف مورد تقاضاي مشتريان شهرنشين و البته شهرگريز قرار ميگيرد.

دسته دوم متشكل از كساني بود كه نه سوداي ترقي و پيشرفت اقتصادي بلكه دلهره و ترس از ويراني زودهنگام ديار اجدادي، وجودشان را فرا گرفته بود، خواه اين افراد در زمره عوام مردم قرار ميداشتند كه گاهي از عمر را با دغدغههاي فرهنگي سر ميكنند و خواه مردمي باشند كه تمام وقتشان را به كار فرهنگي اختصاص ميدهند. اگهی فروش طالقان به ثمن بخس!؟

به هر رو مقاومت در برابر چنين تصميمي به هيچ عنوان قابل انجام نبود و همگان ميبايد تن به اتفاقاتي ميدادند كه انتظارشان را ميكشيدند. در ايران تكرار تجارت تلخ گذشته نه امري غيرملموس بلكه واقعيتي اجتنابناپذير است و تاريخ ذهن هر كس دستكم تعدادي هرچند اندك از اين تكرار تجربيات را گواهي ميدهد.

از مناطق زيباي طبيعي نظير كلاردشت، كه امروز هزينه ناكارآمدي مديران وقت خود را ميپردازد، گرفته تا مكاني تاريخي همچون پاسارگاد و مقبره كورش كه بهرغم انتقادات فراوان دلسوزان ميراث فرهنگي با آبگيري سد سيوند در معرض خطر نابودي قرار دارد، همه و همه گواهي بر اين مدعا هستند.

پس از آنكه مهندسان و تكنسينهاي چنين قرارداد فاينانس خود را با موفقيت به انجام رسانده و ديواري عظيم را بر سر راه طالقان رود قرار دادند و سد طالقان را با يكي از نادرترين نيروگاههاي آبي جهان،احداث كردند، پروژه تكرار ناكارآمديها، تازه آغاز شد.

پايان ساخت يك سد عظيم منجر بود با آغاز ويراني منطقهاي زيبا و اين تنها دستاورد تكنولوژي و رونق براي طالقان بود كه اين بار انتخاب شده بود تا آب شرب شهري را تامين كند كه منشأ تمركزي كشنده است.

ساخت يك سد در درهاي كه از زيباترين چشماندازهاي كوهستان سترگ البرز است، هرچند بر زيبايي اين چشمانداز و منظره افزوده و هواي منطقه را بيش از پيش مطلوب طبع ساكنان و گردشگران ساخت اما توريستي اعلام شدن اين منطقه كه تنها دو ساعت فاصله زماني با تهران دارد از سوي افتتاحكنندگان سد طالقان و عدم وجود برنامه مدوني كه بخواهد گردشگري و توريسم را در طالقان سامان بخشد اين بار سرزمين زيباي طالقان را در معرض خطري جدي قرار داد.

نابودي يك سرزمين نه به معناي ويراني بناها و درهم فروريختن كوهها و دشتها بلكه به مثابه از ميان رفتن مولفههاي مثبت زيستمحيطي و از آن مهمتر فرآيند تخريب فرهنگي آن سرزمين است و تا طالقان البته امروز از اين هر دو بيبهره نيست.

چه از گردشگراني كه با اتومبيلهايشان به دامن كوه و دشت پناهنده ميشوند و تنها از خود زبالههايي ماندگار برجاي ميگذارند و چه از هجمه فرهنگي بيگانه كه به طريق اجتنابناپذير آموزههاي بومي منطقه را تحت تاثير قرار ميدهند.

به هر رو فراموشي مقبره شمس تبريزي در خوي، مافياي قدرت در جريان تهديد ميدان نقش جهان توسط يك بناي تجاري- اداري به نام جهاننما و آبگيري بيمحاباي سد سيوند،اولين حادثه دردناك فرهنگي- اجتماعي نبوده است و هجوم گردشگران شهرنشين، تخريب محيطزيست و طبيعت و حفاريهاي غيرمجاز در طالقان نيز آخرين آنها نخواهد بود.

پس ميتوان از اين گفتار كوتاه اين نتيجه را درك كرد كه سوداي پيشرفت و ترقي و زيادهخواهي ما چيزي نيست جز آغاز يك پايان.

رفيعي طالقاني

قيمت زمين در طالقان ظرف ده سال اخير دههابرابر شده است كه اين امر زمينهاي را براي تبديل باغها و كشتزارها به قطعههاي كوچك فراهم كرده است.

در طالقان از ديرباز سطح فرهنگ و سواد بالا بوده و در چند سال اخير حساسيت همگاني به چالشهاي محيطي زيستي افزايش چشمگير داشته است.

طالقانيها، پيشينه يك صد ساله در تاسيس انجمنهاي مردمي دارند و اين نشست هم سرآغاز يك تلاش همگاني براي پايهگذاري «انجمن دوستداران محيط زيست طالقان» شد.

طالقان منطقهاي است كوهستاني به مساحت تقريبي هزار و 300 كيلومتر مربع كه مركز آن «شهرك»، از طريق جاده كنوني حدود 150 كيلومتر از تهران فاصله دارد، اما با تكميل شدن جادهاي كه از هشتگرد در حال ساخت است، اين فاصله كاهش بسيار خواهد يافت.

كوهستاني بودن و نزديكي به تهران سببساز چند مساله است.

زيستبومهاي كوهستاني به دلايل گوناگون از جمله كوتاه بودن فصل رويش، پايين بودن ميانگين دماي سالانه و در كنار آن اختلاف دماهاي شديد، استعداد زمينهاي پرشيب براي فرسايش و زمينلغزه و محدود بودن زمين براي طرحهاي توسعه اقتصادي بسيار آسيبپذير هستند، اما در طالقان مانند هر نقطه كوهستاني ديگر كشور _ كه ساخت و ساز و «عمران» در دستور كار قرار گرفته است به ويژگيهاي محيط كوهستان توجهي نشده است.

در سالهاي اخير در هر باغ و كشتزار روي بسياري از تپهها و حريم رودخانهها خانهسازي شده و اين امر، خدماترساني شهري را از هر حيث (آب، فاضلاب، جمعآوري زباله ...) دشوار كرده و حتي تصور اين كه در سالهاي آينده هم بتوان مثلا براي هدايت پسابها كاري كرد، سخت است.

با توجه به اين كه زهكش طبيعي كل منطقه رودخانه شاهرود است، نفوذ پسابها تهديدي جدي براي آب سد تازهساز طالقان است.

بنا كردن ساختمانهاي بزرگ روي يال تپهها و بر دامنهها در چند جا سبب رانش چشمگير خاك شده است، اين پديده را براي مثال در زير ساختمان دادگاه طالقان ميتوان ديد.

به نظر ميرسد كه استعداد زمينهاي پرشيب طالقان براي رانش و لغزش به علت رسي بودن، حتي از بسياري مناطق كوهستاني ديگر بيشتر است، چرا كه چند مورد بزرگ و قديمي از اين پديده در نقاط مختلف طالقان ديده ميشود.

دومين مورد شهر تهران است كه اثر تورمي خود را بر نرخ زمين تا بيش از صد كيلومتر در اطراف خود نشان ميدهد. كمبود زمينههاي توليد و بازرگاني سالم، ضعيف بودن بورس سهام و بيثباتي اجتماعي هر روز بيش از پيش سرمايهها را به سوي زمين بازي ميراند و به دليل كمبود اين «كالا» و افزايش غيرطبيعي جمعيت تهران، فشار بر منطقههاي اطراف بيشتر و بيشتر ميشود.

در اين ميان، سازههاي دسترسي به كوهپايهها و مناطق كشاورزي با ساخت جادهها و شاهراههاي عريض كه توجيه اقتصادي و زيست محيطي ندارند، اين گونه مناطق را مستعد بدل شدن به حومههاي شهر و بيرون رفتن از چرخه توليد كشاورزي و دامپروري ميسازد.

در طالقان فقط ظرف ده سال اخير قيمت زمين دهها برابر شده است كه اين امر زمينهاي را براي تبديل باغها و كشتزارها به قطعههاي كوچك و فروش براي خانهسازي آماده ساخته است.

اين سودآوري چشمگير و بادآورده همچنين زمينهساز و محرك تجاوز به عرصههاي منابع طبيعي براي استفاده شخصي بوده است. پس از سرعت گرفتن عمليات ساخت سد طالقان با ورود پيمانكاران چيني روند خريد زمينهاي باير (منابع طبيعي) كه به درياچه مشرف ميشد، شدت يافت.

اكنون كه چند ماهي از آبگيري سد ميگذرد، در حالي كه باغ و روستاها به زير آب رفته و ميروند،ميتوان اسكلت ساختمانهايي را ديد كه در فاصله بسيار نزديكي به درياچه در حال سربرافراشتن هستند.

در حريم سد كرج سالهاست كه ميخواهند ساختمانها را براي جلوگيري از آلودهتر شدن آب، تملك و تخريب كنند، اما در حريم سد طالقان عرصههاي طبيعي در برابر ديدگان مسئولان (و حتما با مجوزهاي لازم) به ساختمان بدل ميشوند.

طالقان منطقهاي است با پيشينه تاريخي غني و در هر گوشه و كنار آن، آثار و محوطههاي باستاني وجود دارد. فقط در حدود 30 اثر در اين منطقه جز آثار ملي به ثبت رسيده است.

متاسفانه، هيچ حفاظتي از اين آثار صورت نميگيرد و كند و كاوهاي غيرمجاز به شكلي چشمگير و گسترده در همه جا ديده ميشود.

پيش از آبگيري سد طالقان هم برنامهاي براي و نجات بخشي احتمالي آثار تاريخي در امتداد 12 كيلومتري كه به زير آب ميرود اعلام و اجرا نشد.

در برنامههاي تسطيح زمين براي ساختمانسازي و از همه بدتر در برنامه بزرگ راهسازي هشتگرد _ طالقان هيچ ملاحظه باستانشناسي صورت نگرفته است.

شايعهها حاكي از آن است كه در چند نقطه، تيغههاي بولدوزر به مجسمهها و سفالهاي قديمي برخورد كرده است.

همچنين راهسازي به منظور نزديك كردن طالقان به تهران، بي آن كه ضرورت اين كار ثابت و ظرفيت منطقه در نظر گرفته شده باشد، آسيبهاي سترگ به محيط طبيعي (و قطعا محوطههاي باستاني) وارد ساخته است.

در امتداد اين راه در دست ساخت و در كارگاههاي آن، همه جا رفتار غير فني و غير مسئولانه با كوهستان آشكارا ديده ميشود.

رانشهاي بيشمار و چندين مورد زمينلغزه، نابودسازي پوشش گياهي در پاركينگ ماشينهاي راهسازي، ريخت و پاش گازوئيل و روغن موتور و تجاوز به حريم رودها و مسيلها، چشم انداز عادي در امتداد اين راه است.

يكي از رانشهاي عظيم، درست در ميانه «شهرك» (مركز طالقان) و بالاي پمپ بنزين روي داده است. اثر ويرانگر اين رانشها در نابودي خاك، افزايش خطر سيل، تهديد بستر طبيعي رودخانه شاهرود و پر شدن سد چيزي نيست كه درك آن براي سادهترين اشخاص هم دشوار باشد چه رسد به «اولياي امور»... .

همايش روز چهاردهم با امضاي بيانيهاي به پايان رسيد كه در ان از وزارت نيرو ، سازمان محيط زيست، سازمان ميراث فرهنگي، و نيز از بخشداري و شوراي شهر طالقان، خواسته شده بود كه با جلب مشاركت ديگر دستگاههاي دولتي و غيردولتي، شوراي مشترك همكاري و برنامهريزي حفاظت از محيط زيست طالقان را تشكيل بدهند.

بويژه از شوراي شهر و شهرداري خواسته شد كه كنترل ساخت و ساز را به طور جدي و از هم اكنون به عنوان يك اولويت اساسي در دستور كار قرار دهند.

تهران _ خبرگزاري ميراث فرهنگي

نوشته شده در: 17/5/87

املاك : باغ و زمين

زمين طالقان بشتابيد !!!

ابتدا طالقان را بشناسيد

طالقان در 120 كيلومتري شمال غربي تهران و در ميان دره بزرگي در كوههاي البرز قرار دارد. منطقه ييلاقي طالقان با مردماني مهربان، مهمان نواز و فرهنگ دوست در ميان كوههاي برف گير البرز واقع شده است.

ثبت و ايجاد منطقه ويژه گردشگري

تله كابين در دست احداث؟!!!

آب و هواي ييلاقي منحصر به فرد

وجود منابع آبي گسترده

چشم انداز زيباي سد طالقان

امكان ماهيگيري و سياحت

بهره مندي از هواي كاملا پاك

وجود پتانسيل اكوتوريسم

همه و همه نويد بخش سودي كلان براي سرمايه گذاري در اين منطقه دارد.

منتظر تماس شما براي مشاوره در اين خصوص هستيم.

تعداد محدودي زمين مسكوني با سند مادر و وكالت نامه محضره مطمئن آماده واگذاري مي باشد.

نقد و اقساط

ارسال آگهي: شنبه، ۱۵ تیر ۱۳۸۷

قيمت: توافقي

طالقان و آسيبهاي جمعيتي

طي سه دهه گذشته منطقه طالقان يکي ازمهاجرفرست ترين نقاط کشورمحسوب گرديده است .گذشته ازدلايل مهاجرفرست بودن منطقه ، معضلاتي که هم اکنون فراروي منطقه قرارگرفته است گريبان گيرکساني شده که هنوزسنگرتوليدرارهانکرده وباشرايط سخت زندگي درروستاهاي اين منطقه دست وپنجه نرم مي کنند.راستي چه کسي پاسخگواست که آياباقيمانده هاي روستابايدخودشان رابه امکانات برسانند؟وياامکانات به آنهاخواهدرسيد؟شاخص هايي که دولت بااستنادبدانها برخي ازامکانات حياتي خودراتوزيع مي کند،غالباجمعيتي است .بعنوان مثال دهياري به روستاهايي باجمعيت خاصي تعلق مي گيرد.داروخانه ويامسائل آموزشي هم تابع شرايط خاص خوداست .دولت براي تبعات ناشي ازهجوم لجام گسيخته جمعيت به مراکزاستانهاوکلان شهرهايي چون تهران وکرج هزينه هاي هنگفتي رامتحمل مي شودامابراي اعطاء دهياري يامجتمع آموزشي يامراکزدرماني و...به شاخص جمعيتي تکيه مي کند.آيافراهم نمودن امکانات براي جمعيت شهرها به هرقيمتي باعث افزايش مهاجرت وافزايش هزينه هاي سرباري دولت نخواهدشد؟

رابطه مستقيمي بين افزايش جمعيت وافزايش امکانات بوجودآمده است .

روستابااين ترتيب يعني نقطه فراموش شده .چون قبل ازمهاجرت دهه چهل ، بنابدلايلي روستاهاباآنکه ازجمعيت چشمگيري برخورداربودنداماازنظرامکانات بسيارابتدايي وضعيف بودندوپس ازانقلاب اسلامي هم درمقايسه باامکانات شهرهاضعيف هستند.لذاشاخص جمعيت براي اعطاء امکانات لازم اماکافي نيست .وازطرفي ايجادامکانات درروستاپديده بازگشت مهاجرين راموجب مي شودونهايتااين به معناي تثبيت جمعيت مي باشد.

طالقوني وچه ::: دوشنبه 20/12/1386

طالقان سه قدم تا نابودى

ميترا البرزى منش

چند سالى است كه منطقه طالقان مورد توجه ويژه اى واقع شده است. از سويى احداث سد طالقان به سرعت پيش مى رود و از سوى ديگر هجوم خريداران زمين آهنگ سريع ترى به خود گرفته است به نحوى كه تغييرات قيمت ها باور نكردنى است و سناريوى كلاردشت و لواسانات را در ذهن ها زنده مى كند.طالقان منطقه اى كوهستانى است با هواى مطبوع، طبيعت سرسبز و زيبا و از همه مهم تر در فاصله دو ساعت از تهران قرار دارد. اين فاصله قرار است با احداث راه جديد به كمتر از يك ساعت و نيم كاهش يابد.اين منطقه به خاطر وسعت خود يعنى حدود ۱۷۰۰ كيلومتر مربع و جمعيت بومى كم از گذشته به عنوان يك منطقه ييلاقى مورد توجه قرار داشته است. اولين طرح هاى مربوط به احداث سد به سال هاى قبل از ۵۷ برمى گردد و اولين اسناد مربوط به ييلاقى بودن منطقه به سال هاى قبل از ۱۳۵۰ برمى گردد.واقعيت اين است كه طالقان هرگز به عنوان يك قطب كشاورزى مطرح نبوده است و هيچ محصول عمده اى كه بتواند در خارج از منطقه جايى داشته باشد در آن در حد قابل صدور برداشت نمى شده است. تغيير كاربرى ها و تبديل آن به يك منطقه ييلاقى حداقل از نظر كشاورزى ضربه اى به اقتصاد كشاورزى محل و يا كشور وارد نخواهد كرد.اما از سوى ديگر وضعيت موجود منطقه و آنچه بر سر مناطق ييلاقى مانند لواسان و كلاردشت آمد نگرانى هاى جدى را ايجاد مى كند كه از زواياى مختلف قابل بررسى است.طالقان اختصاصات فرهنگى، روانشناسى و جامعه شناسى خود را دارا است اما ما در طالقان با يك سيستم كامل اجتماعى، اقتصادى، فرهنگى و طبيعى مواجه هستم. يعنى يك جامعه كامل با تمامى ابعاد خود اما در مقياسى كوچك و محدود. حفظ اين مجموعه كامل، احياى كليه وجوه حيات آن اعم از انسانى، طبيعى و حيات وحش مى تواند به عنوان يك اقدام در جهت حفظ هويت و مليت ايرانى مورد توجه جدى قرار گيرد.به عبارت ديگر، جلوگيرى از تخريب وضع موجود در ابعاد گوناگون، كوشش براى احياى فرهنگ، گسترش طبق برنامه كشاورزى و دامدارى، بازسازى طبيعت تخريب شده و حيات وحش غنى آن، پيدا كردن راه هاى مناسب جهت كسب درآمد اهالى با در نظر گرفتن جاذبه هاى منطقه به ويژه اكوتوريسم، تدوين برنامه جامع شهر و روستا ها در جهت توسعه پايدار منطقه اصل اساسى برخورد با اين منطقه است.دوستداران فرهنگ و فرهيختگان طالقان نگرانند كه با هجوم خيل عظيم مهاجرين كه فرهنگ هاى گوناگونى دارند (و متاسفانه بسيارى از آنها از اين موهبت بهره چندانى هم نبرده اند) سيستم فرهنگى منطقه نه تنها احيا نشود بلكه تبديل به ملغمه اى بى هويت گردد. (همان خطرى كه منطقه مازندران و گيلان را تهديد مى كند).نگرانى عمده از گسترش بى رويه شهرك سازى و ويلا سازى، كمبود امكانات شهرى، معضل فاضلاب كه منجر به آلوده سازى آب پشت سد خواهد شد، كمبود قطعى آب كه منجر به برداشت از آب تامين كننده سد خواهد شد، آلودگى محيط زيست شهرى، تراكم جمعيت زياد در مناطق شهرى و روستايى و از دست رفتن آرامش منطقه و به يك عبارت نفى ييلاقى بودن منطقه.با توجه به اينكه به هر دليل هنوز ساخت و سازها شروع نشده است و هنوز مقامات محلى و استانى تحت فشار صدور جواز و گسترش محدوده مناطق مسكونى قرار آیا محیط زیستی باقی خواهد ماند؟نگرفته اند به نظر مى رسد لازم است تبيين طرح توسعه پايدار منطقه با هدف قرار دادن حفظ، احيا و گسترش محيط زيست، منابع طبيعى و فرهنگ بومى در اولويت قرار گيرد. اين طرح بايد حتماً با مشاركت اهالى منطقه و به خصوص تشكل هاى مردمى و تحصيلكردگان علاقه مند كه تعداد آنها در طالقان بسيار زياد است تدوين شود.جلوگيرى از گسترش محدوده شهرك و روستا ها و همچنين جلوگيرى صدور مجوز شهرك ها قبل از ضابطه مند شدن آن نيز از ضروريات است.همچنين لازم است حداقل فضاى ويلاسازى براى جلوگيرى از ازدحام جمعيت و نابودى طبيعت تعيين شود.جلوگيرى از فعاليت هاى معدنى و صنعتى بزرگ در منطقه با توجه به اينكه معادن استراتژيك و منحصر به فرد در منطقه وجود نداشته و مواد استخراجى به راحتى مى تواند از ساير مناطق كشور استخراج شود.نكته ديگر اينكه لازم است بودجه هاى ويژه اى به ارگان هاى ذى ربط مانند منابع طبيعى، محيط زيست، فرماندارى و شهر دارى كه نوعاً با بودجه كم و نيروى انسانى اندك وظايف سنگينى را به عهده دارند اختصاص يابد. استقلال ادارى منطقه و ارتباط مستقيم آن با مركز استان و حمايت از طرح هاى اقتصادى و اشتغال زا در ارتباط با محيط زيست، منابع طبيعى، احياى هنر هاى دستى و كشاورزى منطقه، همچنين طرح هاى اكوتوريستى نيز از ضروريات است.اجراى طرح هاى فوق علاوه بر اثراتى كه در ابتدا مطرح شد، مى تواند منجر به ثروتمند تر شدن اهالى و كسب درآمد بيشتر براى ارگان هاى محلى و اشتغال زايى شود.مهم ترين اصل در تدوين برنامه توسعه پايدار منطقه حضور و مشاركت تشكل هاى مردمى (NGO ) ها است.طالقان با توجه به ويژگى هاى مطرح شده مى تواند به عنوان يك طرح آزمايشى توسعه پايدار همراه با ثروت و رفاه اهالى در نظر گرفته شود. اين امر با همكارى تشكل هاى مردمى و نهاد هاى دولتى دست يافتنى و امكان پذير است.تجارب منفى موجود، آمادگى مردم و اهالى براى رشد و اعتلاى فرهنگى و سودمندى اقتصادى، اكوتوريسم، نمونه هاى موفق مناطق مشابه در كشور هاى متعدد و وجود نيرو هاى فعال و علاقه مند در منطقه باعث مى شود كه بتوانيم اميدوار باشيم طالقان به عنوان يك نمونه آزمايشى مثبت به سرنوشت كلاردشت، دماوند و لواسانات دچار نشود.

هجوم زمين خواران به طالقان

نويسنده: عباس محمدي

طالقان منطقه اي است كوهستاني به مساحت تقريبي 1300 كيلومتر مربع كه مركز آن <شهرك> از طريق جاده كنوني حدود 150 كيلومتر از تهران فاصله دارد اما با تكميل شدن جاده اي كه از هشتگرد در حال ساخت است، اين فاصله كاهش بسيار خواهد يافت. كوهستاني بودن و نزديكي به تهران تاكنون مسائل زيادي را براي اين منطقه به وجود آورده از جمله اينكه:

1-زيست بوم هاي كوهستاني، به دلايل گوناگون از جمله، كوتاه بودن فصل رويش، پايين بودن ميانگين دماي سالانه و در كنار آن اختلاف دماهاي شديد، استعداد زمين هاي پرشيب براي فرسايش و زمين لغزه ، محدود بودن زمين براي طرح هاي توسعه اقتصادي، بسيار آسيب پذير هستند. اما در طالقان - مانند هر نقطه كوهستاني ديگر كشور - كه ساخت و ساز و <عمران> در دستور كار قرار گرفته است، به ويژگي هاي محيط كوهستان توجهي نشده است. در سال هاي اخير، در هر باغ و كشتزار، روي بسياري از تپه ها و در حريم رودخانه ها خانه سازي شده و اين امر، خدمات رساني شهري را از هر حيث (آب ، فاضلاب، جمع آوري زباله ...) دشوار كرده و حتي تصور اين كه در سال هاي آينده هم بتوان مثلا براي هدايت پساب ها كاري كرد، سخت است. با توجه به اين كه زهكش طبيعي كل منطقه، رودخانه شاهرود است، نفوذ پساب ها تهديدي جدي براي آب سد تازه ساز طالقان است.

2-شهر تهران، اثر تورمي خود را بر نرخ زمين تا بيش از صد كيلومتر در پيرامون خود نشان مي دهد. كمبود زمين هاي توليدي و بازرگاني سالم، ضعيف بودن بورس سهام ، بي ثباتي اجتماعي، هر روز بيش از پيش سرمايه ها را به سوي زمين بازي مي راند و به دليل كمبود اين <كالا> و افزايش غير طبيعي جمعيت تهران، فشار بر منطقه هاي پيراموني بيشتر و بيشتر مي شود. در اين ميان، راه هاي دسترسي به كوهپايه ها و مناطق كشاورزي، با ساخت جادها و شاهراه هاي عريض كه توجيه اقتصادي و زيست محيطي ندارند، اينگونه مناطق را مستعد بدل شدن به حومه هاي شهر و بيرون رفتن از چرخه توليد كشاورزي و دام پروري مي سازد.

در طالقان، فقط ظرف ده سال اخير، قيمت زمين ده ها برابر احساسات برخی طالقانیه به پیامدهای سد!شده است كه اين امر، زمينه را براي تبديل باغ ها و كشتزارها به قطعه هاي كوچك و فروش جهت خانه سازي آماده ساخته است. اين سودآوري چشمگير و بادآورده، همچنين زمينه ساز و محرك تجاوز به عرصه هاي منابع طبيعي جهت استفاده شخصي بوده است؛ پس از سرعت گرفتن عمليات ساخت سد طالقان، با ورود پيمانكاران چيني، روند خريد زمين هاي منابع طبيعي كه به درياچه مشرف مي شد، شدت يافت. اكنون كه چندماهي از آب گيري سد مي گذرد، در حالي كه باغ و روستاهايي به زير آب رفته و مي روند، مي توان اسكلت ساختمان هايي را ديد كه در فاصله بسيار نزديكي به درياچه در حال سر برافراشتن هستند. در حريم سد كرج، سال ها است كه مي خواهند ساختمان ها را براي جلوگيري از آلوده تر شدن آب، تملك و تخريب كنند- اما در حريم سد طالقان، عرصه هاي طبيعي در برابر ديدگان مسوولان )و حتما با مجوزهاي لازم( به ساختمان بدل مي شوند!

3-طالقان منطقه اي است با پيشينه تاريخي غني، و در هر گوشه و كنار آن، آثار و محوطه هاي باستاني وجود دارد، فقط حدود سي اثر در اين منطقه، جزو آثار ملي به ثبت رسيده است. متاسفانه هيچ حفاظتي از اين آثار صورت نمي گيرد، و كند وكاوهاي غير مجاز به شكلي چشمگير و گسترده در همه جا ديده مي شود. پيش از آب گيري سد طالقان هم، برنامه اي براي شناسايي و نجات بخشي احتمالي آثار تاريخي در امتداد 12 كيلومتري كه به زير آب مي رود، اعلام و اجرا نشد. در برنامه هاي تسطيح زمين براي ساختمان سازي، از همه بدتر در برنامه هاي ساخت بزرگ راه هشتگرد - طالقان ، هيچ ملاحظه باستانشناسي صورت نگرفته است. شايعه ها حاكي از آن است كه در چند نقطه ، تيغه هاي بولدوزر )يكي از ابزارهاي باستانشناسي در ايران(! به مجسمه ها و سفال هاي قديمي برخورد كرده است.

4-راه سازي ، به منظور نزديك كردن طالقاني به تهران ، بي آن كه ضرورت اين كار ثابت و ظرفيت منطقه در نظر گرفته شده باشد، آسيب ها سترگ به محيط طبيعي (و قطعا محوطه هاي باستاني ) وارد ساخته است. در امتداد اين راه در دست ساخت و در كارگاه هاي آن، همه جا رفتار غير فني و غير مسوولانه با كوهستان آشكارا ديده مي شود. رانش هاي بي شمار و چندين مورد زمين لغزه، نابود سازي پوشش گياهي در پاركينگ ماشين هاي راه سازي، ريخت و پاش گازوئيل و روغن موتور و تجاوز به حريم رودهاو مسيل ها، چشم انداز عادي در امتداد اين راه است. يكي از رانش هاي عظيم، درست در ميانه شهرك(مركز طالقان) و بالاي پمپ بنزين روي داده است. اثر ويرانگر اين رانش ها در نابودي خاك، افزايش خطر سيل، تهديد بستر طبيعي رودخانه شاهرود و پرشدن سد، چيزي نيست كه درك آن براي ساده تر ين اشخاص هم دشوار باشد، چه رسد به مسوولان امر ...

از ديده بانان كوهستان انجمن كوهنوردان ايران

روزنامه اعتماد ملي > شماره 152 18/5/85

قيمت‌زمين 10برابر،مشكلات زيست‌محيطي‌طالقان‌100‌برابر

عباس محمدی

قيمت زمين در طالقان ظرف ده سال اخير دهها برابر شده است كه اين امر زمينه‌اي را براي تبديل باغها و كشتزارها به قطعه‌هاي كوچك فراهم كرده است.

در بعد از ظهر چهاردهم ارديبهشت ماه 85 حدود 500 نفر از طبيعت‌دوستان، كوهنوردان، اعضاي شوراي شهر، هنرمندان، نويسندگان، محيط‌بانان و ديگر قشرهاي مردم طالقان و نيز افرادي از تهران و كرج و نظرآباد و چالوس و تنكابن و ... در سالن تربيت بدني شهرك طالقان گرد آمدند تا در مورد مشكلات زيست محيطي منطقه طالقان هم‌انديشي كنند.

بهانه اين گردهمايي، تجليل از كوهنوردان طالقاني بود كه قله‌ ايلندپيك را در نپال صعود كرده بودند اما هم صعودكنندگان (كه چون ديگر كوه‌نوردان، محرك اوليه‌شان در كوهنوردي عشق به طبيعت است) و هم پيشنهاددهندگان مراسم، ترجيح دادند كه بيشتر وقت به بررسي چند مساله زيست محيطي منطقه اختصاص يابد.

در طالقان از ديرباز سطح فرهنگ و سواد بالا بوده و در چند سال اخير حساسيت همگاني به چالشهاي محيطي زيستي افزايش چشم‌گير داشته است.

طالقانيها، پيشينه يك صد ساله در تاسيس انجمنهاي مردمي دارند و اين نشست هم سر‌آغاز يك تلاش همگاني براي پايه‌گذاري «انجمن دوستداران محيط زيست طالقان» شد.

طالقان منطقه‌اي است كوهستاني به مساحت تقريبي هزار و 300 كيلومتر مربع كه مركز آن «شهرك»، از طريق جاده كنوني حدود 150 كيلومتر از تهران فاصله دارد، اما با تكميل شدن جاده‌اي كه از هشتگرد در حال ساخت است، اين فاصله كاهش بسيار خواهد يافت.

كوهستاني بودن و نزديكي به تهران سبب‌ساز چند مساله است.

زيست‌بومهاي كوهستاني به دلايل گوناگون از جمله كوتاه بودن فصل رويش، پايين بودن ميانگين دماي سالانه و در كنار آن اختلاف دماهاي شديد، استعداد زمينهاي پرشيب براي فرسايش و زمين‌لغزه و محدود بودن زمين براي طرحهاي توسعه‌ اقتصادي بسيار آسيب‌پذير هستند، اما در طالقان مانند هر نقطه‌ كوهستاني ديگر كشور _ كه ساخت و ساز و «عمران» در دستور كار قرار گرفته است به ويژگيهاي محيط كوهستان توجهي نشده است.

در سالهاي اخير در هر باغ و كشتزار روي بسياري از تپه‌ها و حريم رودخانه‌ها خانه‌سازي شده و اين امر، خدمات‌رساني شهري را از هر حيث (آب، فاضلاب، جمع‌آوري زباله ...) دشوار كرده و حتي تصور اين كه در سالهاي آينده هم بتوان مثلا براي هدايت پسابها كاري كرد، سخت است.

با توجه به اين كه زهكش طبيعي كل منطقه رودخانه شاهرود است، نفوذ پسابها تهديدي جدي براي آب سد تازه‌ساز طالقان است.

بنا كردن ساختمانهاي بزرگ روي يال تپه‌ها و بر دامنه‌ها در چند جا سبب رانش چشم‌گير خاك شده است، اين پديده را براي مثال در زير ساختمان دادگاه طالقان مي‌توان ديد.

به نظر مي‌رسد كه استعداد زمينهاي پرشيب طالقان براي رانش و لغزش به علت رسي بودن، حتي از بسياري مناطق كوهستاني ديگر بيشتر است، چرا كه چند مورد بزرگ و قديمي از اين پديده‌ در نقاط مختلف طالقان ديده مي‌شود.

دومين مورد شهر تهران است كه اثر تورمي خود را بر نرخ زمين تا بيش از صد كيلومتر در اطراف خود نشان مي‌دهد. كمبود زمينه‌هاي توليد و بازرگاني سالم، ضعيف بودن بورس سهام و بي‌ثباتي اجتماعي هر روز بيش از پيش سرمايه‌ها را به سوي زمين بازي مي‌راند و به دليل كمبود اين «كالا» و افزايش غيرطبيعي جمعيت تهران، فشار بر منطقه‌هاي اطراف بيشتر و بيشتر مي‌شود.

در اين ميان، سازه‌هاي دسترسي به كوهپايه‌ها و مناطق كشاورزي با ساخت جاده‌ها و شاهراه‌هاي عريض كه توجيه اقتصادي و زيست محيطي ندارند، اين گونه مناطق را مستعد بدل شدن به حومه‌هاي شهر و بيرون رفتن از چرخه توليد كشاورزي و دام‌پروري مي‌سازد.

در طالقان فقط ظرف ده سال اخير قيمت زمين ده‌ها برابر شده است كه اين امر زمينه‌اي را براي تبديل باغها و كشتزارها به قطعه‌هاي كوچك و فروش براي خانه‌سازي آماده ساخته است.

اين سودآوري چشم‌گير و بادآورده همچنين زمينه‌ساز و محرك تجاوز به عرصه‌هاي منابع طبيعي براي استفاده شخصي بوده است. پس از سرعت گرفتن عمليات ساخت سد طالقان با ورود پيمانكاران چيني روند خريد زمينهاي باير (منابع طبيعي) كه به درياچه مشرف مي‌شد، شدت يافت.

اكنون كه چند ماهي از آب‌گيري سد مي‌گذرد، در حالي كه باغ و روستاها به زير آب رفته و مي‌روند،مي‌توان اسكلت ساختمانهايي را ديد كه در فاصله بسيار نزديكي به درياچه در حال سربرافراشتن هستند.

در حريم سد كرج سالهاست كه مي‌خواهند ساختمانها را براي جلوگيري از آلوده‌تر شدن آب، تملك و تخريب كنند، اما در حريم سد طالقان عرصه‌هاي طبيعي در برابر ديدگان مسئولان (و حتما با مجوزهاي لازم) به ساختمان بدل مي‌شوند.

طالقان منطقه‌اي است با پيشينه تاريخي غني و در هر گوشه و كنار آن، آثار و محوطه‌هاي باستاني وجود دارد. فقط در حدود 30 اثر در اين منطقه جز آثار ملي به ثبت رسيده است.

متاسفانه، هيچ حفاظتي از اين آثار صورت نمي‌گيرد و كند و كاوهاي غيرمجاز به شكلي چشم‌گير و گسترده در همه جا ديده مي‌شود.

پيش از آب‌گيري سد طالقان هم برنامه‌اي براي و نجات بخشي احتمالي آثار تاريخي در امتداد 12 كيلومتري كه به زير آب مي‌رود اعلام و اجرا نشد.

در برنامه‌هاي تسطيح زمين براي ساختمان‌سازي و از همه بدتر در برنامه‌ بزرگ راه‌سازي هشتگرد _ طالقان هيچ ملاحظه باستان‌شناسي صورت نگرفته است.

شايعه‌ها حاكي از آن است كه در چند نقطه، تيغه‌هاي بولدوزر به مجسمه‌ها و سفالهاي قديمي برخورد كرده است.

همچنين راه‌سازي به منظور نزديك كردن طالقان به تهران، بي‌ آن كه ضرورت اين كار ثابت و ظرفيت منطقه در نظر گرفته شده باشد، آسيبهاي سترگ به محيط طبيعي (و قطعا محوطه‌هاي باستاني) وارد ساخته است.

در امتداد اين راه در دست ساخت و در كارگاههاي آن، همه جا رفتار غير فني و غير مسئولانه با كوهستان آشكارا ديده مي‌شود.

رانشهاي بي‌شمار و چندين مورد زمين‌لغزه، نابودسازي پوشش گياهي در پاركينگ ماشينهاي راه‌سازي، ريخت و پاش‌ گازوئيل و روغن موتور و تجاوز به حريم رودها و مسيلها، چشم انداز عادي در امتداد اين راه است.

يكي از رانشهاي عظيم، درست در ميانه «شهرك» (مركز طالقان) و بالاي پمپ بنزين روي داده است. اثر ويران‌گر اين رانشها در نابودي خاك، افزايش خطر سيل، تهديد بستر طبيعي رودخانه شاهرود و پر شدن سد چيزي نيست كه درك آن براي ساده‌ترين اشخاص هم دشوار باشد چه رسد به «اولياي امور»... .

همايش روز چهاردهم با امضاي بيانيه‌اي به پايان رسيد كه در ان از وزارت نيرو ، سازمان محيط زيست، سازمان ميراث فرهنگي، و نيز از بخشداري و شوراي شهر طالقان، خواسته شده بود كه با جلب مشاركت ديگر دستگاههاي دولتي و غيردولتي، شوراي مشترك همكاري و برنامه‌ريزي حفاظت از محيط زيست طالقان را تشكيل بدهند.

بويژه از شوراي شهر و شهرداري خواسته شد كه كنترل ساخت و ساز را به طور جدي و از هم اكنون به عنوان يك اولويت اساسي در دستور كار قرار دهند.

معضل بزرگ منطقه ييلاقي طالقان

سه‌شنبه 8 بهمن 1387 خبرگزاری ایرنا

دوستداران طبيعت كه چند ماه گذشته به منطقه خوش آب و هواي طالقان در غرب استان تهران سرزده‌اند، با صحنه‌هاي تاسف‌باري مواجه شده‌اند؛ طالقان به زباله‌داني بزرگ تبديل شده است.

به گزارش ايرنا، اين منطقه ييلاقي كه به‌دنبال بهره‌برداري از سد طالقان با استقبال بسيار زياد گردشگران مواجه شده، به خاطر رفتار گردشگران دچار نابساماني شده است.

جاي جاي اطراف درياچه سد طالقان مملو از زباله‌هايي است كه گردشگران پس از بيرون رفتن از منطقه جاي گذاشته‌اند. مناطق سرسبز اطراف سد نيز از هجوم مسافراني كه زباله‌هاي خود را رها مي‌كنند در امان نمانده‌اند.

يكي از روستايياني كه با خبرنگار ايرن گفت‌وگو كرد، گفت: گردشگراني كه از تهران به اين منطقه مي‌آيند، گمان مي‌كنند كه مثل تهران، شب‌ها ساعت 9 كارگران شهرداري زباله‌هاي اينجا را جمع‌آوري مي‌كنند در حالي كه هيچ سازماني در اينجا متولي جمع كردن زباله نيست و اين اهالي محلي هستند كه پس از رفتن مسافران، براي حفظ سلامت منطقه، زباله‌ها را جمع‌آوري مي‌كنند. منطقه ييلاقي طالقان مابين تهران و قزوين قرار گرفته و در سال‌هاي اخير با استقبال بسيار گردشگران و طبيعت‌گردان مواجه شده است. اين منطقه شامل چندين روستا و با‌غ‌هاي اطراف آنهاست كه در دامنه كوهستان ايجاد شده و معمولا تا اوايل پاييز شاهد حضور گردشگران است.

به جاي گذاشتن زباله توسط مسافران در مناطق طبيعي، در يكي دو سال گذشته به ويژه در تعطيلات و روزهاي پرسفر، به يكي از معضلات بزرگ مناطق طبيعي مورد استقبال گردشگران تبديل شده است.

طراحی و اجرا توسط: وب باکس پورتال