روستاي باريكان:       

مشخصات عمومي روستاي باريكان :

روستاي باريكان از نظر موقعيت جغرافيائي در 50° 43' 0 E درجه طول شرقي و 36° 8' 60 N عرض شمالي واقع شده است و جزء دهستان « ميان طالقان» بخش « طالقان» از توابع شهرستان «ساوجبلاغ» استان « تهران» مي باشد.

باریکان از روستاهای زيباي منطقه باستاني طالقان و مشرف به سد طالقان می باشد. ارتفاع موقعيت استقرار روستا از سطح دريا 2050 متر است. باريكان در مربع مستطيلي واقع است كه ضلع جنوبي شرقي آن داراي ارتفاع 2350 متر و ضلع شمال غربي آن 1950 متر ارتفاع دارد . تغييرات نسبتا بالاي ارتفاع بيانگر موقعيت كوهستاني باريكان است . درصد شيب از ضلغ جنوب غربي به شمال شرقي حدود 25درجه و از ضلع جنوب شرقي به شمال غربي حدود 15 درجه مي باشد. محدوده باريكان در حدود 20 كيلومتر مربع تخمين زده مي شود.

روستاي باريكان در فرهنگ مشهور دهخدا اينگونه وصف شده است:

« دهي است جزء دهستان وسط بخش طالقان شهرستان طهران که در 3 هزارگزي جنوب مرکز بخش و يک هزارگزي جنوب راه فرعي شهرک به صمغ آباد قرار دارد. منطقه اي است سردسير با 286 تن سکنه . صنايع دستي اهاليش قاليچه و گليم ، و کرباس بافي و راهش مالرو است . »

پیشینه تاریخی روستا:

آقای دکتر مهرداد ملکزاده در مقاله «سرزمین پریان در خاک مادستان» در سر فصلی با عنوان «بازماندگان مادی در دره‌های البرز مرکزی» به این نتیجه تقریبی رسیده‌است که دره طالقان به طور قطع همان شاهک نشین «باریکانو» و دیار «پریکانیان» مادی است. وی آورده‌است:«پریکانیان از دیگر «مادان» جداگانه می‌زیستند و در دره طالقان دژی و یا شهری به نام باریکان داشتند.
سایت همراه اندیشه در تبیین نظرات آقای ملکزاده چنین نگاشته است:
«نام «باریکانوBarikanu » در دو فهرست از شاهک نشین‌های مادی مربوط به سال‌های ۷۱۴و ۷۱۳ ق م کتیبه سارگون آشوری آمده‌است و به «باریکانه » در جایی آن سوی همدان فعلی و نزدیکی ری باستان اشاره دارد.شایان ذکر است دهی به نام باریکان در حوزه بخش طالقان از شهرستان کرج در استان تهران نیز ثبت شده‌است.»

اما با وجود پیشینه تاریخی بررسیها حاکی از آن است که روستاي باريكان در موقعيت فعلي در اواخر دوران نادرشاه افشار در حدود270سال فبل ايجاد شده است.چنانچه در بین اهالی مشهور است که شاه مراد از افسران نادر که در جنگ هرات شهید شد ، از بنیانگذاران روستا بوده است.

در توضیح علت تفاوت در پیشینه روستای باریکان در دوره مادها و قدمت روستای کنونی باریکان ، برخي از اقوال حكايت از ويراني روستاهاي طالقان و منجمله باريكان بر اثر چندين زلزله دارد که تعدادی از آنها بسیار مهیب بوده است : ((سال 958 م - 1428 م - 1485 م 15 اوت–1608م 20 آوریل- 1808 م ‌16 دسامبر- رجوع شود به قسمت «زلزله» در سايت)) . بررسي هاي ميداني نيز مويد نكته مزبور است . زيرا آثاری از موقعيتهاي مسكوني و باستاني در شعاع 3 کیلومتری موقعیت کنونی نيز در محدوده و اطراف روستاي باريكان و در مناطي موسوم به :آقا جشمه -پنجعلی- جیر ارزنگ- اسکولدر-کلان دشت- زرعکان- سنقر کلایه- محمود کلایه - خانه کالفان يافت مي شود .

همچنین با توجه به تصریح منابع تاریخی در حمله هلاکوخان مغول به قلاع اسماعیلیه طالقان و الموت (610 هـ -ش) احتمال می‌رود که روستا در جریان این حمله تخریب شده باشد. (ارژنگ قلعه یکی از قلاع اسماعیلیه در جنوب روستا توسط کیا محمد بن بزرگ امیر درسال 502 هـ -ش احداث شده است. )

راههاي دسترسي و فواصل :

هم اكنون يگانه راه اصلي دسترسي به روستاي باريکان عبارت است از:

راه طالقان به شهرک که از کيلومتر 90 بزرگراه تهران - قزوين آغاز و در حدود 3 کيلومترقبل از شهرک با گردش به راست و به سمت جنوب ، پس از طي حدود 2/1 کيلومتر به روستا وصل مي گردد . راه اصلي و فرعي اسفالت

است.                                                                
راه ديگري در دست احداث است كه از شهر جديد هشتگرد به روستاي ميناوند و سپس شهرك متصل خواهد شد . اين راه فاصله تهران تا شهرك طالقان را از 135كيلومتر به حدود 100 كيلومتر كاهش خواهد داد.

جمعیت:

جمعيت ساكن اصلي در روستا از سه دهه قبل به اين سو بتدريج كاهش يافته است .در آخرين سرشماري سال 1385 جمعيت باريكان 306 نفر بوده

استان	شهرستان	بخش	دهستان	آبادي	خانوار
تهران	ساوجبلاغ	طالقان	ميان طالقان	باريكان	95
جمعيت			جمعيت باسواد
كل	مرد	زن	كل	مرد	زن
306	165	141	281	154	127

است:

«باريكاني » نام فاميلي اكثريت در روستاي باريكان است . همچنين فاميليهاي سادات - سادات باريكاني- رجبي ،علی و احمدي نيز منسوب به باريكان هستند .

باريكان از نظر طايفه اي داراي چهار شاخه اصلي به نامهاي شاه مرادي – ميرزا- يوسف –قدم مي باشد.

چشمه ها ، رودخانه ها ومزارع باريكان

دهكده باريكان در زمره روستاهاي متوسط منطقه طالقان محسوب مي شود و داراي مزارع چندان وسيعي نيست. اسامي مزارع عمده باريكان عبارتند از:

اسكولدر – جوبنان – گلوگاه – آقا چشمه – پنج علي – آسمانكوه – سيفدارك – عسل زمينان- مكو زمينان – گهره – سنگه دشت – سيداني ملك – اسپي گلك – كمران – قطار زمينان - دوست محمدي پاران - خيار جار - شريفي دمي جار - سوت خرمن -ميان دشت- پالستان - وله وال - پيلا چاك -دو گل زمين - مورچاني بخورد - طبلق بته -چاكه زمين -خرمنگاه - الو بخاراباغ -جارو زمينان - خيار جار - گون پاران -قنبري پله– آبنما – لات –خوله كول-الكائي زمين- سرخ گلي زمين- پشتي زمينان – خانه كالفان- چالان- پشتي دره-

رودخانه هاي باريكان شامل رودخانه دائمي « باريكان روخانه » و رودخانه فصلي «كاميكي روخانه» است.

چشمه ها:

نظر چشمه – گلوگاهي چشمه – باريكاني چشمه – سيفدارك چشمه– آهنگرچشمه- پنج علي چشمه –موش چشمه- آقا كوره اي باغ چشمه- كاهن بندي چشمه- گلينكي چكي سري چشمه = سگي دشتي چشمه- حاج آقا چشمه -كمراني چشمه

مزارع باریکان:

1-مزرعه آب نما و لات در ضلغ شمال غرب باريكان:
اين مزارع
 

با وسعت تقريبي 5/1كيلومتر مربع در ابتداي جاده ورودي باريكان از جاده اصلي قراردارند. رودخانه باريكان ضلع غربي محدوده روستا و اين دو مزرعه را تشكيل مي دهد و جاده اصلي طالقان (زيدشت - شهرك) ضلع شمالي را شامل مي شود . مزرعه ميان دشت و جارو زمينان نيز به ترتيب هم مرز ضلع جنوبي و شرقي هستند. چشمه آبي بنام (لاتي چشمه) نيز در مزرعه لات واقع است . از حدود 10 سال قبل در بخشي از مزرعه لات چند خانه ويلائي احداث شده است.راه باريكان و باريكان - ميناوند از بخش ضلع شمالي به سمت جنوب از ميان اين دو مزرعه عبور مي كند.